Dziewięć i pół tygodnia z pasztetową

"Seks polski" - reż. Adam Krawczuk - Teatr Montownia

Co z tym seksem w Polsce? Wieje grozą, jak wynika z one man show Rafała Rutkowskiego w Studio Buffo. Jedyne wyjście, to zabić go śmiechem?

Rafała Rutkowskiego, aktora Montowni, jak sam mówi o sobie, roznosi nieustanne ADHD. Wyjście ewakuacyjne z tego niepokojącego stanu najwyraźniej znalazł, realizując kolejne one man show wystawiane w tej chwili już w kilku miejscach w Warszawie.

Okazuje się, że ta forma idealnie służy rozbrajaniu niezliczonych polskich kompleksów. W „To nie jest kraj dla wielkich ludzi”, przygotowanym z Michałem Walczakiem na Chłodnej 25, Rutkowski podtykał publiczności pod nos politycznie niepoprawny portret zbiorowy sfrustrowanych Polaków, upajających się minimalną władzą nad innymi. Wcielał się w galerię postaci – od upiornej pani przedszkolanki po zblazowanego krytyka.

W „Ojcu polskim” na scenie Polonii obaj panowie przerabiali tytułowego bohatera na upupionego przez współczesne metody wychowawcze tatusia bezradnego wobec nowych obowiązków. Przyszedł czas na jeszcze trudniejszy temat. Nad „Seksem polskim” w Studio Buffo Rutkowski pracował z Maciejem Łubieńskim, dziennikarzem i historykiem, odkryciem wieczoru „Stand up, stolyca!” na Chłodnej 25, gdzie w sposób bezwzględny przeanalizował tekst piosenki „Warszawa” T.Love.

Zgrane stereotypy

Bezwzględnie prześmiewczy są Rutkowski z Łubieńskim wobec seksu po polsku, bo najlepiej z nim – według nich – nie jest. Tapla się notorycznie w historii i dramacie, a rozwój utrudniały mu trudne warunki lokalowe w czasie PRL-u.

Podryw wychodzi dopiero po paru „drinkach” w postaci setek czystej wódki, a podstawowym gadżetem życia seksualnego pozostają nieodłączne skarpety. Nawet gdyby Polak chciał zaszaleć z artykułami spożywczymi wzorem bohaterów „Dziewięć i pół tygodnia”, w lodówce znajdzie prędzej pasztetową, gołąbki i śledzia niż wyrafinowane kulinarnie afrodyzjaki. Jest przaśnie i smutnawo. Nawet Adam Małysz, przelatujący z gracją kolejne skocznie, nie pomoże. Czy pomaga Rafał Rutkowski? Też nie do końca.

Milczeć albo przeklinać

Jak zazwyczaj bywa w przypadku one man show, są dowcipy udane, są i chybione. Temat seksu wciąż często zbywany wstydliwym milczeniem albo po prostu zwulgaryzowany – staje się w efekcie dość łatwym celem do wyśmiania i rozbrajania. Autorzy uwierzyli, że chwilami wystarczy rzucić określeniami narządów płciowych i pożonglować stereotypami, żeby wywołać wśród publiczności radość. Rutkowskiego stać na znacznie więcej – bo, że jest showmanem udowadnia w każdej chwili. Porywającym jednak pod koniec spektaklu, kiedy Rutkowski z Łubieńskim dokonują nieoczekiwanie, zamieniając męski punkt widzenia na kobiecy. Może Rutkowski odkrywający kobiecą stronę osobowości to też pomysł na bardziej udany one man show?

Agnieszka Rataj
Zycie Warszawy
17 marca 2011

Książka tygodnia

Niebieska Księga z Nebo
Wydawnictwo Pauza w Warszawie
Manon Steffan Ros

Trailer tygodnia