Erotyczna i społeczna

Rozmowa z Laco Adamikiem

Paradoks opery polega na tym, że podczas gdy teatr jest przełożonym na scenie obrazem życia, to muzyka jest sztuką abstrakcyjną i nie jest odzwierciedleniem życia. Ale połączenie teatru imuzyki daje niezwykłą silę. Przy całym szacunku dla powiedzenia "prima musica", dobry teatr powstaje tylko wtedy, gdy muzyka służy teatrowi, a nie gdy jest obok. Na tym polega piękno teatru operowego - mówi Laco Adamik, rezyser Wesela Figara w Operze Krakowskiej.

"Wesele Figara" Mozarta to hit hitów. Wszystkie teatry mają ten tytuł w repertuarze. Nie onieśmiela to Pana?

- Nie. Wiele teatrów wystawia ten tytuł i przedstawienia nie są identyczne, bo każdy reżyser pokazuje swoją wizję. Dlatego nie bardzo nawet chciałem oglądać inne inscenizacje, aby przypadkiem się nie sugerować; aby zaproponować moją wrażliwość, by być wiernym swojej intuicji artystycznej.

Intuicji?

- Tak, gdyż nie mogę być tylko dosłownie wierny tekstowi. Sztuka została napisana 250 lat temu, dla innej wrażliwości teatralnej, dla innej wyobraźni. A ja to przedstawienie przygotowuję przecież dla współczesnego widza.

Co zatem jest nieaktualnego w "Weselu Figara"?

- XVIII-wieczna konwencją która każe opowiadać zaistniałe sytuacje, a nie je tworzyć. Dla mnie aria, według współczesnego teatru, jest wewnętrznym monologiem, myślą bohaterów. (Chodzi o to, aby działanie na scenie wbrew X VHI-wiecznemu kostiumowi było współczesne. Zachowanie aktorów, język ciała, sytuacje na scenie, powinny przemawiać do współczesnego widza. Aby problem, psychologiczno--erotyczno-życiowy, społeczny -zderzenia dwóch światów, dobrze urodzonych i tych, którzy tylko dzięki inteligencji i wielkiej pracy mogą przeżyć - był na scenie "żywy".

"Wesele Figara" to arcydzieto.

- To prawda. Reżyser ma z nim problem polegający na tym, aby zdołać przedstawić wszystkie wątki zawarte w tym dziele. Aby intryga, problemy postaci, życiowe sytuacje dotarły do widza, do jego wrażliwości. Widz musi rozumieć, co dzieje się na scenie, musi przeżywać zaistniały dramat i identyfikować się z postaciami. Taka jest właśnie rola teatru, operowego też. Paradoks opery polega na tym, że podczas gdy teatr jest przełożonym na scenie obrazem życia, to muzyka jest sztuką abstrakcyjną i nie jest odzwierciedleniem życia. Ale połączenie teatru imuzyki daje niezwykłą silę. Przy całym szacunku dla powiedzenia "prima musica", dobry teatr powstaje tylko wtedy, gdy muzyka służy teatrowi, a nie gdy jest obok. Na tym polega piękno teatru operowego.

Po raz drugi sięga Pan po "Wesele Figara".

- Pierwszy raz to było dawno temu, w 1983 roku w Warszawie. Ale dzięki tej pierwszej realizacji i mojemu doświadczeniu w teatrze wiem, że trzeba się skupić na IV akcie, tak aby był zamknięciem całości. Mam wrażenie, że mi się to udało. Nawet Mariusz Kwiecień, który śpiewał w kilkunastu inscenizacjach na świecie, mówił, że IV akt jest udany.

Ca Pan zrobił?

- Kilkoma sztuczkami reżyserskimi. Nie chciałbym zdradzać pomysłu, ale powiem jedynie, że I akt jest "złością Figara", II "smutkiem hrabiny", IIl poświęcony problemom hrabiego, zaś w IV wszystkie te tematy się na siebie nakładają niczym strettowfudze.

Co jest najsilniejszą stroną opery "Wesele Figara"?

- Połączenie doskonałego tekstu z doskonalą muzyką.

A co będzie najsilniejszą stroną Pańskiej inscenizacji?

- Dbałość o prawdę postaci na scenie. To zawsze jest najważniejsze w teatrze, ale mam wrażenie, że przy tej operze nam się to udało.

Przedstawienia "Wesela Figara" odbędą się l5,17,19 i 21 czerwca o godz. 18.30 w Operze Krakowskiej. W roli hrabiego Almavivy wystąpi Mariusz Kwiecień, śpiewak Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Ponadto ustyszymy Robarta Gierlacha, Krzysztofa Szumańskiego, Katarzynę Oleś-Blachę, Agnieszkę Cząstkę, Przemysława Firka. Solistów i orkiestrę poprowadzi Tomasz Tokarczyk. Scenografię i kostiumy przygotowała Barbara Kędzierska, zaś ruch sceniczny opracowała Romana Agnel.

Agnieszka Malatynska-Stankiewicz
Dziennik Polski nr 137
16 czerwca 2012
Portrety
Laco Adamik

Książka tygodnia

Trening fizyczny aktora. Od działań indywidualnych do zespołu
Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT
Rodowicz Tomasz, Jabłońska Małgorzata, Toneva Elina

Trailer tygodnia