Janusz Nowacki (1889 - 1956)

Aktor teatralny, filmowy i radiowy, reżyser, dyrektor teatru.

Urodził się 19 maja 1889 w Warszawie. Zmarł 14 lutego 1956 w Warszawie.

Był synem Władysława Nowackiego i Józefy z Podrzebskich. W 1909 ukończył Szkołę Aplikacyjną w Warszawie i zaangażował się do prowadzonego przez Marię Przybyłko teatru w Częstochowie, potem występował w zespole Karola Hoffmana.

Na początku 1910 zorganizował własny zespół, z którym występował w Petersburgu i Dorpacie (styczeń-maj). Od maja do października należał do zespołu Teatru Małego w Warszawie, od listopada 1910 do września 1911 występował w Teatrze "Ogniwo" w Kijowie, w sezonie 1911/12 w Teatrze Komedia w Płocku, a 1912-14 w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. W czasie I wojny światowej (1914-17) służył w wojsku. Na jesieni 1918 występował w zespole Bronisława Skąpskiego w Mińsku Litewskim i Bobrujsku, w 1918-19 w Teatrze Polskim w Warszawie, 1919-21 w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, w sezonie 1921/22 w Teatrze Polskim w Poznaniu, w 1922-23 w warszawskim Teatrze Rozmaitości, w sezonie 1923/24 w Teatrze im. Fredry w Warszawie; od 1924 w Poznaniu, początkowo (do 1932) w Teatrze Polskim, a w sezonie 1933/34 był dyrektorem Teatru Nowego. W 1932 występował w Toruniu, w 1934 w Grudziądzu i w Gdańsku, w sezonie 1936/37 w Grodnie, a od 1937 do wybuchu III wojny światowej w Teatrze Malickiej w Warszawie (założonym przez aktorkę Marię Malicką), także jako reżyser.

Po wojnie początkowo pracował w zespołach amatorskich, w sezonie 1947/48 w teatrze jeleniogórskim, 1948/ i 49 w Teatrze Polskim w Warszawie, a od 1949 należał do zespołu Teatru Domu Wojska Polskiego w Warszawie. Grał glównie amantów (lekkich, bohaterskich, lirycznych, salonowych i charakterystycznych). Role: Tarudant ("Książę Niezłomny"), Leander ("Solenizant"), Machoń ("Asystent"), Szczęsny ("Horsztyński"), Fedycki ("Ich czworo"), Chlestakow ("Rewizor"), Gustaw ("Śluby panieńskie"), Dziennikarz ("Wesele"), Jagon ("Otello"), Gustaw-Konrad ("Dziady"), Pan Starszy ("Znak"), Dziad ("Wesele").

Występował w filmach polskich. Np. „Kościuszko pod Racławicami" w reżyserii Józefa Lejtesa (1939).

Znany jest także spektakl Teatru Polskiego Radia „Krzyk jarzębiny" Wacława Kubackiego w reżyserii Janusza Warneckiego w którym zagrał rolę Wojciecha (premiera 20 marca 1949).

Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego, FilmPolski, e-teatr.

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
14 lutego 2020
Portrety
Janusz Nowacki

Książka tygodnia

Trening fizyczny aktora. Od działań indywidualnych do zespołu
Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT
Rodowicz Tomasz, Jabłońska Małgorzata, Toneva Elina

Trailer tygodnia