Janusz Warnecki (1895 - 1970)

Aktor, reżyser teatralny i filmowy, dyrektor teatru

Urodził się 2 lipca 1895 w Warszawie. Zmarł 4 lutego 1970 w Warszawie.

Właściwie: Jan Kozłowski. Zadebiutował w Zakopanem rolą Firkuesa w "Małce Szwarcenkopf" Gabrieli Zapolskiej 17 sierpnia 1915. W 1928 zdał reżyserski egzamin eksternistyczny ZASP-u.

Na scenie występował od 1914, m. in. w Krakowie, Tarnowie i Lwowie. W tym czasie rozpoczął studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim, które w następnych latach kontynuował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej. Od 1921 występował w teatrach w Warszawie, od 1925 jako reżyser i aktor współpracował z Polskim Radiem. W 1930 wyjechał do Paryża z pierwszą grupą opracowującą polską wersję filmów dźwiękowych.

Po powrocie do Warszawy w 1931 sprawował kierownictwo artystyczne teatru Wesołe Oko. W pierwszej połowie lat 30. zajmował się współreżyserią filmów. W następnych latach zajmował się głównie reżyserią teatralną, był też twórcą kilku sztuk teatralnych dla dzieci. W sezonie 1936/37 był dyrektorem Teatru Letniego w Warszawie, 1937/38 dyrektorem Teatrów Miejskich we Lwowie, w sezonie 1938/39 kierownikiem artystycznym Teatru Buffo w Warszawie. Był czynnym działaczem ZASP-u, kilkakrotnie wchodził w skład jego Zarządu Głównego. Podczas okupacji mieszkał w Warszawie, był członkiem Tajnej Rady Teatralnej i wykładowcą konspiracyjnego PIST-u, pracował w cukierni "Napoleonka" i kawiarni "U Aktorek". W 1941 był aresztowany po zabójstwie Igo Syma i więziony na Pawiaku. Walczył w powstaniu warszawskim. Na początku 1945 przybył do Krakowa i związał się jako aktor, reżyser i wykładowca Studia ze Starym Teatrem, w sezonie 1945/46 był jego kierownikiem artystycznym.

W 1947, wraz z Julianem Tuwimem, zorganizował Teatr Muzyczny Domu Wojska Polskiego i był jego dyrektorem do końca sezonu 1946/47. W sezonie 1947/48 był ponownie w Krakowie aktorem i reżyserem Teatrów Dramatycznych. W 1948 związał się na stałe z Warszawą: był aktorem i reżyserem Teatru Polskiego (1948/49, 1951-53), kierownikiem artystycznym Teatru Nowego (1949-51), kierownikiem artystycznym Teatru Syrena (1954-55), dyrektorem Teatru Polskiego Radia (1956-61).

Często reżyserował słuchowiska i brał w nich udział, na scenach teatralnych reżyserował sporadycznie. W 1960 amputacja nogi utrudniła mu stałą pracę w radiu i występy, mimo kalectwa podjął jednak współpracę z Teatrem Tv i zagrał parę ważnych ról.

W latach 1956-65 był profesorem zwyczajnym warszawskiej PWST. Od 1963 był członkiem zasłużonym SPATiF-ZASP. Napisał wspomnienia "Najdłuższy mój monolog" (1971).
Ojciec aktorki Jadwigi Colonna-Walewskiej.
Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Nagrody:
1952 - Nagroda Państwowa II stopnia za reżyserię przedstawienia "Król i aktor" Romana Brandstaettera oraz za rolę Millera w przedstawieniu "Intryga i miłość" Fryderyka Schillera w Teatrze Polskim w Warszawie
1958 - Warszawa - Nagrody Radia i TV - nagroda za rolę Makarego Diewuszkina w audycji radiowej "Biedni ludzie" wg Fiodora Dostojewskiego
1959 - Nagroda Radia i TV za kreacje aktorskie w słuchowiskach "Ryszard III", "Adwokat i róże", "Zbrodnia Sylwestra Bonnard"
1963 - Nagroda Komitetu d/s Radia i TV za rolę Pisarza w przedstawieniu "Sędzia i jego kat" Friedricha Durrenmatta w Teatrze TV
1965 - nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia za całokształt twórczości w dziedzinie teatru i telewizji
1965 - Złoty Ekran za najwybitniejsze kreacje aktorskie w Teatrze TV - w przedstawieniach "Mistrz" Zdzisława Skowrońskiego i "Milczenie morza" Vercorsa
1966 - Nagroda "Prix Italia" za rolę Starego aktora w "Mistrzu"
1970 - nagroda państwowa I stopnia (zespołowa) za rolę tytułową przedstawieniu telewizyjnym "Mistrz" Zdzisława Skowrońskiego
1970 - Nagroda Państwowa I stopnia za reżyserię "Króla i aktora" (pośmiertnie)

Źródła: FilmPolski, E-teatr, Wikipedia

Oprac. RK
Dziennik Teatralny
4 lutego 2020
Portrety
Janusz Warnecki

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Malta Festival Poznań ...
Michał Merczyński
Dziś ogłaszamy kolejne wydarzenia, kt...