Kantor, emigrant marcowy

"Wyjechać ze skrzypcami" - reż. Leo Leszek Kantor

Ten dokumentalny teatr posiada wyraźnie określonego adresata: "Mądrym ku pamięci, nieświadomym dla nauki". Kantor, emigrant marcowy, dodaje jeszcze: "Politykom ku przestrodze". (...) Autor opowiada losy Ola Spiro - w czasie wojny więźnia gułagu, potem muzyka Filharmonii Warszawskiej i Teatru Wielkiego, w 1968 roku zmuszonego do emigracji, zmarłego w 2007 roku

Dzieje Ola Spiro są zaledwie częścią dokumentalnego teatru Leo Kantora. Przekształciły się w opowieść o wojnie, ale przede wszystkim o Polakach i Ż ydach. Także o Marcu’68, który zdaniem Kantora wcale nie rozegrał się na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie, ale w wielu miastach i miasteczkach, skąd z paszportem w jedną stronę wyjeżdżali ci, którzy przeżyli Zagładę.

Wielu nigdy już do Polski nie przyjechało. Spiro powiadał: „Jak chciałem, to nie wpuszczali, jak mogłem, to nie miałem zdrowia”. Temu wyjątkowemu teatrowi towarzyszą dźwięki skrzypiec. „Żaden inny instrument, dosłownie i w przenośni – twierdzi Leo Kantor – nie leży grającemu bliżej serca”. I żadna inna muzyka, tylko Henryka Wieniawskiego – Polaka i Ż yda w jednej osobie – nie zawiera tyle smutku i żalu. – Nieprzypadkowo ten instrument umiłowali Żydzi i Polacy – mówi twórca monodramu – dwa najbardziej melancholijne narody świata.
Krzysztof Masłoń, Rzeczpospolita

Spektakl Wyjechać ze skrzypcami miał premierę na zeszłorocznym festiwalu Dwa Brzegi w Kazimierzu Dolnym. Na 43. Międzynarodowym Festiwalu Jednego Aktora monodram Leo Kantora otrzymał nagrodę Wojewody województwa dolnośląskiego.

Leo Leszek Kantor – ur. 1940, slawista, usunięty po Marcu’68 z pracy w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu, publicysta. W latach 1970–2005 związany z Uniwersytetem Sztokholmskim. Od 1990 roku szef Międzynarodowego Forum Kultury w Szwecji, od 1999 dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Człowiek w świecie”, od 2005 szef kolegium polsko--szwedzkiego kwartalnika „Suecia-Polonia”. W 2008 roku otrzymał główną nagrodę Federacji Artystów Szwedzkich za obronę praw człowieka. Mieszka w Sztokholmie.

(-)
Materiały Teatru
16 marca 2010
Teatry
TR Warszawa

Książka tygodnia

Historia męskości
Wydawnictwo słowo/obraz terytoria Sp. z o.o.
Praca zbiorowa

Trailer tygodnia