Kartoteka inaczej rozrzucona

"Kartoteka rozrzucona" - reż. Radosław Rychcik - STUDIO teatrgaleria

Doradzał to (ale i nie doradzał) sam Różewicz - żeby jego "Kartotekę rozrzuconą" składać po swojemu. Radosław Rychcik znalazł klucz, przenosząc Bohatera na dach budynku w warszawskim osiedlu i w nasze czasy - w pewnym sensie opowieść dotyczy prawnuków Bohatera z pierwszej "Kartoteki" (1960). Niezbyt zainteresowanych problemami pradziadka, który jako partyzant grasował po lasach, a potem próbował się zmieścić w powojennej rzeczywistości.

"Kartoteka rozrzucona" Rychcika opowiada o Bohaterze, który konfrontuje się z czasem współczesnym, najwyraźniej odstaje, choć powody tego odstawania nie są jasne. No, może do chwili, kiedy sekwencję sejmową z "Kartoteki rozrzuconej", w której Różewicz wykorzystał kazanie Skargi, zastąpił fragmentami pożal się Boże debaty sejmowej po sławetnych urodzinach Hitlera wyprawionych w lasach przez stowarzyszenie Duma i Nowoczesność. Dosłowne cytaty wydobywają jałowość tego ględzenia, ale i czające się niebezpieczeństwo dla Polski. Teraz już wiadomo, przed czym uciekał Bohater (kolejna dojrzała kreacja Bartosza Porczyka).

Przestrzeń jest najsłabszym ogniwem tego spektaklu, w którym króluje sprawne aktorstwo: wyśmienite epizody Wuja Tomasza Nosinskiego czy Dziennikarki Natalii Rybickiej. Spektakl zyskuje także dzięki wprowadzeniu elementów opery komicznej - passusy tekstu Różewicza śpiewane lub melorecytowane przez Porczyka, Rybicką i pozostałych aktorów dodają przedstawieniu poloru.

Rychcika mniej obchodzą dawne rozliczenia, skupia się na naszym tu i teraz. Odważnie mierzy się z dziełem i dowodzi, że jego otwarta forma jest w stanie unieść ciężar wielu epok czy - ostrożniej - etapów historycznych. Innymi słowy, inscenizator potwierdza diagnozę Jana Kotta sprzed lat, że "Różewicz napisał naprawdę tradycyjny narodowy dramat".

Tomasz Miłkowski
Przegląd
12 kwietnia 2018

Książka tygodnia

Rzecz w teatrze Jana Klaty
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Michalina Lubaszewska

Trailer tygodnia