Klątwa aktora

"Mefisto" - reż. Agnieszka Błońska - Teatr Powszechny w Warszawie

Nie ma chyba lepszego tytułu dla opowieści o dzisiejszych grzechach i powinnościach aktora niż "Mefisto". Inspirowany powieścią Klausa Manna i słynnym filmem Istvana Szabó spektakl Agnieszki Błońskiej pełnymi garściami czerpie z naszej rzeczywistości oraz burzliwego przyjęcia "Klątwy" w tym samym teatrze.

Jednak "Mefisto" z Teatru Powszechnego wolny jest od nachalnej publicystyki czy kombatanctwa. Jest znakomita robota aktorska, błyskotliwy tekst i spora dawka wisielczego humoru. "A dlaczego P jest na sankach?" zastanawia się Maria Robaszkiewicz, gdy na scenie pojawia się wielki napis "Polska" z ulubionym znakiem narodowców wkomponowanym w pierwszą literę. "Mefisto" składa się z serii znakomitych aktorskich epizodów.

Zachwycająca jest Klara Bielawka w monologu o szansie na okładkę kolorowego pisma zaprzepaszczaną niepotrzebnym gadaniem o wolności sztuki. Karolina Adamczyk rzuca na kolana przejściem od wampirycznego monologu o krwi bohaterów do brawurowego wykonania przeboju "Forever Young" w stylistyce festiwalu w Opolu. Parodia jarmarcznej płytkości naszych zbiorowych podniet? Tak, ale i ponure proroctwo w sprawie przyszłości polskiego teatru pod władzą urzędników, którym się zdaje, że można zadekretować, co w sztuce jest właściwie. Śmiech w tym spektaklu ma zawsze posmak goryczy. W ciemności wsłuchujemy się w bełkot uczestników ministerialnej konferencji tęskniących za dionizyjskim teatrem chrześcijańskich wartości. Albo gdy Oskar Stoczyński opowiada o tęsknocie za prawdziwą solidarnością artystów z widzami.

A w przejmującym finale aktorzy składają żarliwe samokrytyki. Opowiadają, jak zawierzyli demonicznemu reżyserowi i jak bardzo jest im z tego powodu przykro. Bo przecież są tylko aktorami i "po prostu chcieli grać".

Michał Centkowski
Newsweek Polska
18 października 2017

Książka tygodnia

Tajemnicze dziecko
Wydawnictwo Media Rodzina
E.T.A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann)

Trailer tygodnia

Miłość do trzech pomar...
Zbigniew Głowacki