Michaela pokonuje Carmen

Interpretacja partii Michaeli

Michaela jest bohaterką drugoplanową – w całej operze pojawia się jedynie trzy razy. Z tego powodu pojawić mogą się pewne trudności i wyzwania zarówno dla reżysera, jak i samej śpiewaczki. Postać musi zostać zbudowana w bardzo przemyślany sposób.

Początkowo potrzebne jest mocne określenie charakteru postaci. W przykładowej inscenizacji, w której odtwórczynią tej bohaterki jest Anna Netrebko, Michaela od razu wzbudza sympatię widza. Jej sukienka i fartuszek są bardzo schludne w przeciwieństwie do mundurów żołnierzy. Starannie zaplecione w dwa warkocze włosy wyraźnie kontrastują z fryzurą Carmen – bohaterki tragicznej, uwodzicielki. Oprócz tego gesty i ruchy Michaeli wskazują na ciągłą niepewność i zawstydzenie, które podczas pierwszego duetu z Donen José przemieniają się w czuły dotyk niewinnej miłości.

Również muzyka pomaga w określeniu charakteru bohaterki. Ta partia przeznaczona jest na głos liryczny, co prawdopodobnie stanowiło wyzwanie dla Anny Netrebko. Jednak śpiewaczka zachowała odpowiednią ekspresję muzyczną i uzależniała ją od przebiegu akcji opery.

Na początku pierwszego aktu Michaela rozmawia z żołnierzami i pyta ich o Dona José. Tutaj śpiewaczka powinna zachować charakter recytatywny, jednak z dbałością o nośność głosu. Kiedy odpowiada na zaczepki żołnierza może udawać, że go przedrzeźnia, ponieważ powtarza melodię po chórze żołnierzy. Jednak powinno mieć to charakter naiwny i uroczy – taki, jaka jest Michaela. W dalszej części aktu bohaterka spotyka się z Donem José i, co najważniejsze, chce przekazać mu pocałunek, który otrzymała od jego matki. Tutaj Michaela rozpływa się w swoich niewinnych uczuciach do mężczyzny. Jej partia muzyczna przeradza się w długie, bardzo romantyczne frazy, wskazujące na jej wewnętrzny stan. Jednak mimo wszystkich miłosnych uczuć, warto chociaż na koniec duetu wrócić do jej naiwności i poprzez jeden niewielki gest lub wyraz muzyczny pokazać, jak bardzo czysta jest jej dusza.

W kreowaniu postaci drugoplanowej bardzo istotne jest zachowanie jej wyrazistości oraz ujawnianie jej poprzez wyraźne kontrasty. Dokonuje się to podczas arii, kiedy Michaela pragnie odszukać Dona José, aby przekazać mu wiadomość od umierającej matki.

Tutaj wszystkie warstwy tworzące tą postać ewoluują i rozbłyskują na ponurym tle, które stanowi nieustannie rozwijająca się akcja dramatyczna. Niewinna dziewczyna, błądząca po górach, aby znaleźć ukochanego Dona José, ujawnia olbrzyma swojej duszy – wiarę, nadzieję i miłość. To wszystko zawarte jest w muzyce tak, aby widz mógł to odczuć (a nie jedynie zobaczyć poprzez kreację aktorską). Zrealizowanie przez śpiewaczkę wszystkich zmian dynamicznych opisanych przez kompozytora gwarantuje wielki sukces w interpretacji tej postaci. Gra aktorska może jedynie uwypuklić niektóre elementy. Trzeba jednak pamiętać, że w arii Michaela zwraca się do Boga, tak więc można uznać tę scenę za bardzo intymną. Możliwe, że są to jedynie wypowiedziane lub wyśpiewane myśli bohaterki. Co za tym idzie – każdy ruch i gest powinien być bardzo przemyślany przez śpiewaczkę, aby nie przyćmić blasku owej sytuacji.

Kiedy Michaela dostaje się do obozu przemytników i wpada w ramiona Dona José, zaczyna mówić mu z pewnym wyrzutem o jego matce. Jednak robi to, patrząc mu w oczy w sposób bardzo intymny. Warstwa muzyczna przemienia się z lirycznej na dramatyczną. Dlatego ta partia przeznaczona jest na głos liryczny, który ma większe predyspozycje do śpiewania dramatycznego. Jest to już ostatnia scena, w której pojawia się Michaela.

Pomimo tego, iż Michaela nie jest postacią pierwszoplanową, zawsze zostaje wynagrodzona brawami oraz dużą sympatią widzów. Partia w warstwie muzycznej charakteryzuje się długimi, romantycznymi frazami, które w scenie w obozie przemytników ewoluują swoim charakterem w stronę dramatyczną. Michaela podczas śpiewania arii ujawnia widzom swoja bogatą duszę, a w ostatniej swojej scenie daje dowód swojej odwagi i męstwa.

 

K. D.
Dziennik Teatralny Kraków
5 września 2020

Książka tygodnia

Alef
Państwowy Instytut Wydawniczy
Jorge Luis Borges

Trailer tygodnia