Piotr Skrzynecki (1939 - 1997)

Aktor, teatralny, telewizyjny i filmowy, twórca, kierownik artystyczny, reżyser, scenarzysta, konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami.

Piotr Cezary Skrzynecki urodził się 12 września 1930 w Warszawie, zmarł 27 kwietnia 1997 w Krakowie.

Syn podpułkownika Mariana Skrzyneckiego i Magdaleny Endelman, pochodzącej z asymilowanej rodziny żydowskiej. Miał jednego starszego brata Józefa. Dzieciństwo spędził w Mińsku Mazowieckim, rozdzieliła ich wojna, Piotr wychowywał się w Makowie Podhalańskim, potem w Zabrzu. Ostatecznie zamieszkał z matką w Łodzi. Rozpoczął tam studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej, ale szybko przeniósł się do Państwowej Szkoły Instruktorów Teatrów Ochotniczych przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi.

W 1951 po jej ukończeniu przybył do Krakowa. Organizował i prowadził tu (także w Nowej Hucie) robotnicze teatrzyki amatorskie i zespoły artystyczne. Studiował przez 5 lat historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim u profesora Karola Estreichera. Studiów tych nie ukończył z powodu braku zaliczenia studium wojskowego.

W 1956 zorganizował wraz z przyjaciółmi w podziemiach Krakowskiego Domu Kultury mieszczącego się w pałacu Potockich "Pod Baranami" przy Rynku Głównym klub artystyczny jako miejsce spotkania studentów Akademii Sztuk Pięknych, szkoły muzycznej, historii sztuki, architektury. Klub ten szybko przemienił się w znany kabaret "Piwnica pod Baranami". Jego charyzma, niezwykły intelekt i instynkt, wyczucie literatury, oryginalny gust i smak powodowały, że Piwnica ściągała tłumy. W czarnym kapeluszu z piórkiem, w pelerynie, z nieodłącznym dzwoneczkiem tworzył niepowtarzalny klimat miejsca, gdzie się wraz z innymi piwniczanami znajdował.

W latach 1956-1968 współpracował z redakcjami krakowskich czasopism jako krytyk sztuk plastycznych oraz autor publikacji z dziedziny sztuki. W "Echu Krakowa" prowadził w latach 1956-1981 własną rubrykę pt. Echo Piwnicy pod Baranami, którą od 1984 jako Głos Piwnicy pod Baranami kontynuował w kwartalniku "Kraków", a ostatecznie w "Dzienniku Polskim", (pt. Dziennik Piwnicy pod Baranami).

Jako aktor debiutował w 1958 w filmie Antoniego Bohdziewicza "Kalosze szczęścia" następnie "Zielona ziemia" (1978), "Orokseg" (1980), "Naplo Szerelmeimnek" (1987) i "Spis cudzołożnic" (1994). Do fiimu "Dwa pawie na złotych sznurkach" napisał scenariusz i go wyreżyserował. W kilku filmach dokumentalnych grał samego siebie.

W teatrze zadebiutował jako reżyser w spektaklu "Teoria śmiechu" Henri Stendhala (premiera 8 marca 1975). W Teatrze Telewizji wystąpił jedyny raz w roli Anzelna w spektaklu "Przygoda w Warszawie"  Stefana Kisielewskiego w reżyserii Mariana Terleckiego (premiera 9 września 1993).

W latach 1976-1986 organizował bale jubileuszowe z okazji rocznicy powstania kabaretu obchodzone m.in. na scenie Teatru Starego.

Na ostatnie pięć lat życia Klinika Chorób Wewnętrznych CM UJ w Krakowie prof. Andrzeja Szczeklika stała się jego drugim domem. Nazywał ją "hotelem snów". Profesor Jacek Musiał i dr Wiesław Królikowski opiekowali się nim do ostatniej minuty.

6 maja 1997 został pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Wyróżnienia i nagrody:
1968 - Zasłużony Działacz Kultury
1981 - Złota Odznaka "Za pracę społeczną dla Miasta Krakowa"
1981 - Nagroda Miasta Krakowa
1994 - tytuł Honorowego Obywatela stołecznego i królewskiego miasta Krakowa
1994 - Nagroda Wielka Fundacji Kultury dla "Piwnicy pod Baranami" za rok 1993
1995 - Złoty Laur "Przekroju" (na 50-lecie pisma) ...za kwiatek do kapelusza

Źródło: Wikipedia, E-teatr, FilmPolski

Opracował Ryszard Klimczak
Dziennik Teatralny
12 września 2019
Portrety
Piotr Skrzynecki

Książka tygodnia

Trening fizyczny aktora. Od działań indywidualnych do zespołu
Wydawnictwo Biblioteki PWSFTviT
Rodowicz Tomasz, Jabłońska Małgorzata, Toneva Elina

Trailer tygodnia