Początek roku w Teatrze Żydowskim

Styczeń w Teatrze Żydowskim upłynie pod znakiem obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu.

Z tej okazji teatr pokaże spektakl „Rejwach" według bestsellerowej książki Mikołaja Grynberga. W Teatrze Żydowskim rusza też cykl czytań performatywnych – pierwsze z nich poświęcone będzie Ryszardowi Markowi Grońskiemu – aktorzy przeczytają jego sztukę „Pod pierzyną".

W repertuarze styczniowym Teatru Żydowskiego znajdą się również „Ostatni syn", „Skrzypek na dachu", „George & Ira Gershwin", a na specjalne życzenie publiczności na deski teatru powróci niezwykła, ciepła opowieść Oty Pavla „Śmierć pięknych saren". Gościnnie Sławomir Holland wystąpi z hitami kabaretów okresu dwudziestolecia międzywojennego.

"Śmierć pięknych saren"

Spektakl w reżyserii Jana Szurmieja wraca do repertuaru. Sceniczna adaptacja Pawła Szumca jest wyborem opowieści i barwnych wspomnień z dzieciństwa i młodości autora Oty Pavla. Niewinne lata pełne magii i cudowności brutalnie przerwane przez okrucieństwa II wojny światowej i następujące później czasy pogardy w komunistycznej Czechosłowacji, składają się na historię czesko-żydowskiej rodziny, opowiedzianą w typowy dla Czechów sposób: śmiechem przez łzy.
To ciepła, komediowa opowieść o losach pechowego komiwojażera, sprzedającego odkurzacze i lodówki szwedzkiej marki Elektrolux, zapalonego wędkarza, platonicznie zakochanego w żonie szefa, artysty w swoim fachu, romantyka... Sztuka pod koniec nabiera tragicznego wymiaru. Wtedy dopiero zdajemy sobie sprawę, że nasi bohaterowie przeżyli piekło wojny, obozów koncentracyjnych, głodu i strachu. Wybrane przez reżysera piękne ballady Jaromira Nohavicy, puentują poszczególne sekwencje tej romantycznej przypowieści o kondycji serca i duszy człowieka.
„Śmierć pięknych saren" będzie można zobaczyć 11, 12 i 13 stycznia na Scenie Kameralnej przy ulicy Senatorskiej 35.

Obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu został uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 1 listopada 2005 roku. Za datę obchodów wyznaczono na 27 stycznia – rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau w 1945 roku. Uchwalenie dnia pamięci miało na celu nie tylko uczczenie pamięci pomordowanych w czasie II wojny światowej przez nazistowskie Niemcy, ale i wyraźny sprzeciw wobec nieuznawania Holocaustu jako wydarzenia historycznego. W swojej rezolucji Zgromadzenie Ogólne ONZ wezwało również do przedsięwzięcia środków mobilizujących narody, aby podtrzymać pamięć i edukację na temat Holokaustu, by ten czas był dla wszystkich ludzi przestrogą przed nienawiścią, rasizmem
i uprzedzeniami.

W ramach obchodów 27 stycznia 2019r. o godz. 18.00 Teatr Żydowski im. Ester Rachel i Idy Kamińskich zaprosi na „Rejwach" - spektakl zrealizowany na podstawie głośnej książki Mikołaja Grynberga, w reż. Andrzeja Krakowskiego (Scena Klubu Dowództwa Garnizonu Warszawa, al. Niepodległości 141a).

„Rejwach" jest sceniczną interpretacją jednej z najgłośniejszych książek 2018 roku. To poruszające historie opowiedziane przez Żydów i Polaków różnych pokoleń. Ich relacje, osobiste wyznania, a czasem frywolny dowcip, tworzą wielogłosową narrację. To niejednoznaczne diagnozy stanu relacji polsko-żydowskich. Głównym bohaterem „Rejwachu" reżyser czyni jej autora, Mikołaja Grynberga, który odtwarza i przywołuje postaci ze swojej książki. To przez pisarza, zmagającego się z materią otaczającego świata i niezgadzającego się na zastaną rzeczywistość, zdają się przemawiać ludzie, pojawiający się na scenie. W umownej kawiarni, na umownym dworcu, z zakamarków peronów i ulic wyłaniają się rozmówcy, którzy są już zmęczeni samotnym noszeniem własnych sekretów.

Wśród twórców spektaklu, obok Andrzeja Krakowskiego, nowojorskiego reżysera, producenta i pisarza, autora książki „Pollywood. Jak stworzyliśmy Hollywood", znalazł się ceniony na całym świecie zespół KROKE, a za wideo i reżyserię świateł odpowiada znany polski operator filmowy, Andrzej Wolf – autor filmu „Historia Ireny Sendlerowej".

„Nic nowego pod słońcem"

„Nic nowego pod słońcem" – hity kabaretu dwudziestolecia międzywojennego w wykonaniu Sławomira Hollanda zagoszczą na scenie Teatru Żydowskiego przy Senatorskiej 35 16 i 17 stycznia. Wspaniała literatura takich tuzów poezji jak Marian Hemar, Jerzy Jurandot, Julian Tuwim, Bolesław Leśmian i Konstanty Ildefons Gałczyński pozwolą naszym widzom rozpocząć rok w dobrym nastroju.

Czytania performatywne

Od stycznia Teatr Żydowski rozpoczyna cykl czytań perfomatywnych. Co miesiąc aktorzy czytać będą sztuki teatralne wybitnych dramaturgów. Inauguracja cyklu będzie miała miejsce na Scenie Kameralniej im. Szymona Szurmieja przy ul. Senatorskiej 35 w dniu 25 stycznia 2019
o godz. 19.00. Tego dnia aktorzy przeczytają sztukę zmarłego pod koniec roku Ryszarda Marka Grońskiego „Pod pierzyną" w reżyserii Karoliny Kirsz. To spotkanie będzie również dedykowane autorowi, wieloletniemu kierownikowi litrerackiemu Teatru Żydowskiego.

Pełny repertuar na styczeń 2019 znajduje się na www.teatr-zydowski.art.pl

Więcej informacji:

Więcej informacji:
Edyta Bach
PR Manager
Teatru Żydowskiego
501232302 | e.bach@teatr-zydowski.art.pl

***

Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich - Centrum Kultury Jidysz

Jedyny działający współcześnie teatr żydowski w Polsce. Od 1955 r. w Warszawie, od 1970 przy pl. Grzybowskim. Ważny strażnik i jeden z głównych ambasadorów kultury żydowskiej. Teatr zwracający się ku ponad pięćsetletniej obecności Żydów w Warszawie.  Fundamentem działalności teatru jest pamięć o przeszłości, ale też komentowanie współczesności. Doświadczenia historyczne i współczesna sytuacja geopolityczna sprzyja podejmowaniu przez teatr działań, służących rozszerzeniu dialogu między kulturami.

Przez cały okres swej działalności Teatr Żydowski współtworzy markę Warszawy jako metropolii z bogatą, wielokulturową ofertą kulturalną. Kultywując i upowszechniając tradycję, przyciąga do Warszawy wszystkich zainteresowanych wielowątkową kulturą żydowską i jej obecnością w Polsce, wzajemnym przenikaniem się polsko-żydowskiego dziedzictwa kulturowego. Jednocześnie Teatr Żydowski w sposób istotny angażuje się społecznie współtworząc wydarzenia pielęgnujące pamięć o wydarzeniach historycznych związanych ze społecznością żydowską w Polsce (Festiwal Singera, Marzec '68).

Historia
Państwowy Teatr Żydowski powstał w 1950 roku w wyniku połączenia Dolnośląskiego Teatru Żydowskiego we Wrocławiu i Teatru Żydowskiego w Łodzi. Działał w obu tych miastach i występował gościnnie w całej Polsce do 1955 roku, kiedy to z inicjatywy Idy Kamińskiej teatr przeniósł się do Warszawy. W budynku przy ulicy Królewskiej 13 (dziś nieistniejącym) teatr działał do 1970 roku. Następnie przeniósł się do budynku przy pl. Grzybowskim. W 1968 roku dyrektor i kierownik artystyczna Ida Kamińska, w wyniku wydarzeń marcowych, wyjechała z Polski. Przez rok p.o. dyrektora teatru był Juliusz Berger. Od 1969 roku do roku 2014 dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Żydowskiego był Szymon Szurmiej. Od 2015 roku dyrektorem teatru jest Gołda Tencer. Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie to jedyny Teatr Żydowski w Polsce i jeden z dwóch w Europie stałych teatrów wystawiających spektakle w języku jidysz. Od lipca 2012 roku zgodnie ze statutem Teatr prowadzi działalność Centrum Kultury Jidysz.
Repertuar
Od początku istnienia w repertuarze Teatru spotykały się i przeplatały trzy nurty repertuarowe. Pierwszy z nich to klasyka literatury i teatru jidysz, a więc sztuki takich autorów jak Abraham Goldfaden, Jakub Gordin, Szolem Alejchem, Icchok Lejb Perec, Szymon An-ski, Perec Hirszbejn czy Szalom Asz. Drugi nurt to sztuki spoza kanonu literatury jidysz, podejmujące tematykę żydowską, m.in. Arthura Millera, Izaaka Babla, czy Ilii Erenburga. Trzeci nurt to spektakle rewiowe i kabaretowe. Głównym językiem wystawianych spektakli jest polski, ale w repertuarze pojawiają się sukcesywnie nowe tytuły grane w języku jidysz z polskimi napisami. Od kilku lat sprawowania przez Gołdę Tencer stanowiska dyrektora tej instytucji, stopniowo wprowadzane są do repertuaru nowe, coraz bardziej ambitne i awangardowe przedstawienia, dotykające niejednokrotne trudnych tematów tolerancji, akceptacji, przemian społecznych czy Holokaustu. Spektakle te oparte są na prozie współczesnych pisarzy izraelskich i oryginalnych scenariuszach najzdolniejszych młodych dramaturgów polskich. Na czwarty nurt składają się takie nazwiska współczesnych reżyserów, jak Agata Duda-Gracz, Maja Kleczewska, Anna Smolar, Monika Strzępka, Paweł Passini, Wiktor Rubin, Michał Buszewicz i inni, a także twórcy zagraniczni, jak Shmuel Atzmon-Wircer z Izraela czy Andrei Munteanu z Bukaresztu. Wystawiane są tu także spektakle dla dzieci i całych rodzin.

Centrum Kultury Jidysz

Centrum Kultury Jidysz, będąc największą tego typu placówką w Polsce, od lat realizuje projekty kulturalne z dziedziny upowszechniania kultury Żydów aszkenazyjskich oraz prowadzi ożywiony dialog między kulturą polską, a żydowską. W CKJ odbywają się zajęcia Żydowskiego Uniwersytetu Otwartego pod patronatem rektora Uniwersytetu Warszawskiego, oraz zajęcia dla słuchaczy z różnych grup wiekowych - dla dzieci, dorosłych i seniorów.

Centrum prowadzi lektoraty języka jidysz i hebrajskiego na trzech poziomach zaawansowania. Zajęcia otwarte są dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od wieku oraz tożsamości. Od szesnastu lat na Międzynarodowe Letnie Seminarium Języka i Kultury Jidysz do CKJ przyjeżdżają wykładowcy i studenci z całego świata.

W Centrum działa też Uniwersytet Trzeciego Wieku, który oferuje seniorom zajęcia, wykłady, lektoraty oraz warsztaty z wielu dziedzin - od malarstwa, przez gimnastykę, po taniec.

Centrum Kultury Jidysz jest miejscem skupiającym twórczą energię osób zainteresowanych żydowską kulturą, literaturą, sztuką i chcących działać aktywnie na polu jej upowszechniania.

Edyta Bach
Materiał Teatru
4 stycznia 2019
Portrety
Jan Szurmiej

Książka tygodnia

Ze szczytów Alp…Dramat i teatr szwajcarski w XX i XXI wieku
Wydawnictwo Uniwerystetu Łódzkiego
Karolina Sidowska, Monika Wąsik

Trailer tygodnia

Kto ukradł jutro?
Olga Ptak
Dlaczego wydałam tę książkę? Bo do ...