Rysunki i projekty scenograficznne Tadeusza Kantora

Muzeum Śląskie prezentuje pozyskane prace Tadeusza Kantora

Muzeum Śląskie pozyskało 21 rysunków i projektów scenograficznych Tadeusza Kantora. Można je już oglądać w przestrzeni wystawy „Laboratorium przestrzeni teatralnych. Przeszłość w teraźniejszości".

Zakupione rysunki, gwasze, akwarele i kolaże powiększyły kolekcję prac Tadeusza Kantora gromadzonych przez Centrum Scenografii Polskiej – Oddział Muzeum Śląskiego. Zakup dzieł Tadeusza Kantora uzupełnił kolekcję przedstawiającą dorobek wybitnych twórców polskiego teatru XX wieku, z którą mogą zapoznać się odwiedzający Muzeum Śląskie. Pozyskane dzieła tworzą obraz rozwoju twórczości Tadeusza Kantora, a także dopełniają narrację stałej ekspozycji Muzeum Śląskiego „Laboratorium przestrzeni teatralnych. Przeszłość w teraźniejszości".

Tadeusz Kantor (ur. 6.04.1915 w Wielopolu Skrzyńskim – zm. 8.12.1990 w Krakowie) był wielkim awangardystą XX wieku, a jego twórczość stanowi punkt odniesienia dla współczesnych artystów. Był też jednym z najważniejszych twórców dla założycieli Centrum Scenografii Polskiej. Jego dzieła w dotychczas zgromadzonej kolekcji są reprezentowane przez wybór projektów do spektaklu „Balladyna", zrealizowanego w Teatrze Bagatela w Krakowie w 1974 roku, a także realizacji w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach.

Pozyskane właśnie przez Muzeum Śląskie projekty scenograficzne powstały w latach 1943-1987. Rysunki ukazują twórczość artysty począwszy od koncepcji spektaklu „Powrót Odysa", poprzez przykłady malarskich scenografii stworzonych w teatrach dramatycznych w latach 50. i 60., po szkice z lat 1957-1987 dokumentujące idee teatru Cricot 2.

Należący do zbioru szkic kurtyny do spektaklu „Cyrk" Kazimierza Mikulskiego (1957) sygnalizuje moment narodzin teatru Cricot 2, w duchu teatru malarzy z I Grupy Krakowskiej, we współpracy z Marią Jaremą i pozostałymi artystami tworzącymi pokoleniowy łącznik z awangardą lat 20. Rysunki związane ze spektaklami „W małym dworku" (1961) oraz „Nadobnisie i koczkodany" (1973) reprezentują cykl „Gier z Witkacym", koncepcje teatru wynikającego m.in. z idei ambalażu, informelu. Szkice dokumentują teatr, którego forma i idea związane były z koncepcjami przestrzeni-miejsc (klub plastyków, szafa – stąd przyjęta forma ekspozycji w Muzeum Śląskim – i szatnia w przestrzeni krakowskich Krzysztoforów), ważnych zarówno w dziełach Tadeusza Kantora, jak i w narracji stałej ekspozycji Centrum Scenografii Polskiej, łączącej te wydarzenia z Teatrem 13 Rzędów Jerzego Grotowskiego. Rysunki przestrzeni do spektaklu „Niech sczezną artyści" i „Nigdy tu już nie powrócę" należą z kolei do najsłynniejszej idei w sztuce Tadeusza Kantora, jaką był Teatr Śmierci, zasygnalizowany wraz z premierą „Balladyny, ostatecznie zdefiniowany i ogłoszony w spektaklu teatru Cricot 2 „Umarła Klasa" w 1975 roku.

Pozyskanie rysunków i projektów zostało zrealizowane dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Regionalne kolekcje sztuki współczesnej. W programie tym wniosek Muzeum Śląskiego ex aequo z wnioskiem Muzeum w Gliwicach został oceniony najlepiej spośród wszystkich złożonych wniosków, uzyskując najwyższą liczbę punktów.

Paweł Doś
Materiał Muzeum Śląskiego
13 września 2019
Portrety
Tadeusz Kantor

Książka tygodnia

Osobliwy dom pani Peregrine. Tom 4. Mapa dni
Wydawnictwo Media Rodzina
Ransom Riggs

Trailer tygodnia

„Viva La Mamma" - reż....
Roberto Skolmowski