Wojna, wojna i po wojnie

"Niech żyje wojna!!!" -

Popularność tematyki niepodległościowej podczas tegorocznego Kontrapunktu sięga już zenitu. Wolność jednostki, wolność narodu, wolność obywatela i jej przeciwieństwo, czyli wojna z systemem - a wszystko to ubarwione piękną symboliką i nowoczesnymi gadżetami.

"Niech żyje wojna!!!" Teatru Dramatycznego z Wałbrzycha zbierał różne recenzje. Od pełnych euforii, traktujących spektakl, jak kamień milowy polskiej dramaturgii, po oburzone i pełne zgorszenia. Publiczność kontrapunktowa - jak zwykle wymagająca i jak zwykle liczna - zdawała się wczoraj zaliczać do tej drugiej grupy, choć i zdarzały się głosy przychylne. Wałbrzyski teatr postawił na temat stary jak świat, czyli wojnę, za obiekt swojego eksperymentu obrał znanych i lubianych "Czterech pancernych i psa" i postanowił za wszelką cenę "zdemaskować" obłudę i brak autentyczności, której symbolem ma być właśnie ten film. Aktorzy dość brutalnie obchodzą się z narodowymi mitami polskiej historii, niszcząc je i depcząc, a przy tym pokazując swoją wersję wydarzeń. Biorą na cel takie tematy, jak manipulacja, wrogie systemy wykorzystujące bezbronnych cywili. Twórcy zestawiają historyjki o czterech młodych czołgistach z wydarzeniami powstania warszawskiego. Burzą ideę heroicznej walki i sprawiedliwej wojny, ich żołnierz to zwyczajny prosty złodziej i gwałciciel, który o honorze wie tyle, co nic. Wałbrzyski teatr konfrontuje wspomnienia widzów, z autentycznym przekazem i szuka odpowiedzi na pytanie: ile z tego naprawdę się zdarzyło, a ile zostało nam wmówione, że się zdarzyło. Oceniając - spektakl był średni, może warto zobaczyć, o co było tyle krzyku. Jedno, co ważne, to fakt, że definicja wolności to konik współczesnego teatru, a o wolności można mówić na 101 sposobów. 

Na rozprawę nad własną tożsamością i tożsamością narodową zaprosili nas artyści z Teatru Ósmego Dnia z Poznania. Ich "Paranoicy i Pszczelarze" [na zdjęciu] to dokumentalna forma teatralna, w której wykorzystane zostały fragmenty reportaży "Jestem przeciętnym Polakiem" Moniki Redzisz, "Zdzichu nie rób wstydu" Grzegorza Sroczyńskiego oraz teksty pasowe i wypowiedzi osób publicznych. Poznajemy historię kilkunastu zupełnie obcych sobie ludzi. Jedyne, co ich łączy to kraj, w którym się urodzili, który uważają, bądź uważali za dom. Każdy z nich jest swego rodzaju indywidualnością, inaczej patrzy na świat, mówi innym językiem i w zależności od wieku, zawodu, ma inne oczekiwania od życia. Wszyscy jednak są dziećmi transformacji politycznej i moralnej Polski. Wszyscy oni stoją w opozycji przeciwko "paranoikom", którzy zajmują się sprawami wielkimi, na wagę polityki historycznej, przemian. Aktorzy w dość zabawny, momentami taneczny sposób pokazują na czym polega budowanie tej polityki historycznej, o której jest głośno w dzisiejszej Polsce. I znów mówimy o patriotyzmie, wolności i stereotypach - pokazanych może nieco subtelniej niż w teatrze wałbrzyskim - ideały, które dzisiaj są tylko pustymi symbolami stają się pożywką dla artystycznej duszy i niewyczerpanym źródłem teatralnych poszukiwań. 

Na zakończenie dnia widzowie zostali zaproszeni na znakomitego i zbierającego same dobre recenzje "Kubusia i jego Pana. Hołd w trzech aktach dla Denisa Diderota". I tu znów szczecińska scena zabłysnęła oryginalnością i kunsztem aktorskim. Znany szczecińskiej publiczności tytuł i tym razem nie zawiódł, bo wniósł odrobinę teatralnej świeżości do atmosfery konfliktów tożsamościowych i rozliczeń z błędów historii. 

Dziś Dzień Transgraniczny szczecińsko-bröllińsko-berliński. Od rana kontrapunktowi cze zmierzą się z zagranicznymi małymi formami, od belgijskiego "Dark Matter", przez bröllińskie pokazy teatralne, na "Trzeciej generacji" berlińskiego teatru kończąc. Dla karnetu B i tych, którzy zdecydowali się pozostać w Szczecinie w programie pojawia się "Shofar" - koncert Raphaela Rogińskiego, Mikołaja Trzaski i Macio Morettiego, a na koniec powtórzony zostanie spektakl hologramowy rzymskiego teatru Santasangre.

Agata Pasek
www.stetinum.pl
23 kwietnia 2010

Książka tygodnia

Opowieści
Wydawnictwo MG
Fiodor Dostojewski

Trailer tygodnia

(F) Paralele
Marek Zimakiewicz
„Paralele”, to inicjatywa Fundacji An...