Henryk Tomaszewski

Tancerz, mim, choreograf, reżyser, pedagog.
Właściwie Henryk Karol König
Urodził się 20 listopada 1919 w Poznaniu, zmarł 23 września 2001 w Kowarach.
Założyciel i dyrektor Wrocławskiego Teatru Pantomimy, laureat wielu nagród i odznaczeń m.in. złotego medalu Swedish Dance Association (Sztokholm, 1963) oraz Złotej Gwiazdy VIII Międzynarodowego Festiwalu Tańca (Paryż, 1970); jeden z najważniejszych artystów polskiego i światowego teatru drugiej połowy XX wieku, twórca zespołowego teatru mimów.
Urodził się w 1919 roku w polsko-niemieckiej rodzinie kupieckiej w Poznaniu. Jego ojciec był nauczycielem historii i wcześnie rozbudził w synu humanistyczne zainteresowania. Po wojnie, w 1945 roku, wyjechał do Krakowa, gdzie w latach 1945-1947 kształcił się w Studium Dramatycznym Iwo Galla oraz równolegle uczęszczał na prywatne lekcje tańca. W latach 1946-1947 uczył się w Studiu baletowym i występował w Baletach Polskich Feliksa Parnella. Pomiędzy 1946 a 1947 rokiem współpracował także z Polskim Teatrem Akademickim, przygotowując scenki pantomimiczne i oprawy choreograficzne.
Z Krakowa przeniósł się do Wrocławia, gdzie w latach 1949-1959 był solistą Opery Wrocławskiej i tam zatańczył jedenaście ról, m.in. Księcia w Od bajki do bajki, Pawia w Pawiu i dziewczynie (1949), Li Szan Fu w Czerwonym maku (1952) oraz Diabła w Panu Twardowskim (1953), które uznano za wybitne, podkreślając nowatorstwo środków aktorsko-ruchowych.
W 1955 roku za etiudę Pianista Tomaszewski otrzymał srebrny medal na Międzynarodowym Festiwalu Młodzieży i Studentów w Warszawie. Nagroda ta była bodźcem do powołania Studia Pantomimy, które powstało w 1956 roku przy Państwowych Teatrach Dramatycznych, a niespełna trzy lata później zostało upaństwowione jako Wrocławski Teatr Pantomimy. Swój autorski teatr H. Tomaszewski z powodzeniem prowadził przez czterdzieści pięć lat, zrealizował w nim dwadzieścia cztery programy, były nimi: krótkie formy pantomimiczne, m.in.: Płaszcz (1956) czy Woyzeck (1959), abstrakcyjne formy pantomimiczne, takie jak: Ziarno i skorupa (1961) i Labirynt (1963), fabularna pantomima Gilgamesz (1968) i - datowane od Programu X – Odejścia Fausta (1970) oraz pełnospektaklowe widowiska, takie jak: Sen nocy listopadowej (1971), Menażeria cesarzowej Filissy (1972), Przyjeżdżam jutro (1974), Sceny fantastyczne z legendy o Panu Twardowskim (1976), Spór (1978), Hamlet – ironia i żałoba (1979), Rycerze Króla Artura (1981), Syn marnotrawny (1984), Akcja – Sen nocy letniej (1986), Król siedmiodniowy (1989), Cardenio i Celina, czyli nieszczęśliwie zakochani (1990), Śpiew młodzieńców w piecu gorejącym (1993), Kaprys (1995), Tragiczne gry (1999).
Tomaszewski pracował także jako choreograf i reżyser w teatrach dramatycznych, zrealizował m.in.: Męczeństwo i śmierć Marata, Protesilasa i Laodamię, Grę w zabijanego, Traktat o marionetkach; przygotował kilka inscenizacji w polskich, duńskich i niemieckich teatrach operowych. Kilkakrotnie przenosił swoje inscenizacje z WTP do teatrów w Amsterdamie, Oslo, Kopenhadze. Szczególnie cenił dwie swoje prace: przygotowane z Konradem Swinarskim Menady H. W. Henze (La Scala, Mediolan 1968) oraz Dienstag aus Licht K. Stockhausena (Opera, Lipsk 1993). Do 1962 r. występował na scenie, zasłynął z kreacji Akakiusza w Płaszczu, tytułowego Woyzecka oraz Figurki Śmierci ze Strzelnicy; od początku współpracował z najwybitniejszymi polskimi scenografami - Z. de Ines, W. Wigurą, F. Starowieyskim, K. Pankiewiczem, M. Wenzlem, A. Majewskim i K. Wiśniakiem. Jako pierwszy w Polsce kształcił mimów, którzy po ukończeniu Studia przy WTP uzyskiwali status profesjonalnego aktora-mima. Kanwą jego programów były szerokie obszary literatury, mitów i kultury, dzięki którym prezentował uwolnioną od historycznego czasu kondycję człowieka uwikłanego w antynomię świata. Jego teatr nazywany był totalnym (sam używał określenia teatr kulisty z człowiekiem umieszczonym w punkcie centralnym), a jego praca - poprzez opracowanie nowych środków wyrazu, fenomenalnie komponowane sceny zbiorowe, posługiwanie się twórczym gestem, prezentującym ideę czynności, stanów emocjonalnych - poszerzyła i wzbogaciła język teatru.
W listopadzie 1994 roku otwarto w Karpaczu Miejskie Muzeum Zabawek ze zbiorów Henryka Tomaszewskiego - przekazał on miastu unikatową kolekcję, którą gromadził od 1967 roku.
Pochowany na cmentarzu przy Świątyni Wang w Karpaczu.

rk
Źródło: Wikipedia

powiązane artykuły:
Henryk Tomaszewski (1919 - 2001) - 100-lecie urodzin Henryka Tomaszewskiego. 20.11.2019 List otwarty Wrocławskiego Teatru Pantomimy 13.11.2019 Enjoy your mime - drugie śniadanie z pantomimą - 16. listopada wrocławscy mimowie zapraszają na drugie kulturalne śniadanie z pantomimą.04.11.2019 100. rocznica urodzin Henryka Tomaszewskiego na finiszu - Henryk Tomaszewski - mim, reżyser, choreograf02.11.2019 Śladami Henryka Tomaszewskiego - Spacerownik Teatralny 2019 - śladami Henryka Tomaszewskiego27.05.2019 Biały kostium, czarna czapka, wybielona twarz - Światowy Dzień Pantomimy22.03.2018 Elżbieta Terlikowska - Teatro – Ricordi - Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego - oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia16.12.2017 Dziś 98. rocznica urodzin Henryka Tomaszewskiego - Henryk Tomaszewski - reżyser, mim, tancerz20.11.2017 Muzeum spersonalizowane - Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego we Wrocławiu18.03.2017 Zaczarowany świat teatru - Muzeum Teatru im. Henryka Tomaszewskiego we Wrocławiu16.03.2017 Reżyser, mim i tancerz - 97. rocznica urodzin Henryka Tomaszewskiego19.11.2016 96. rocznica urodzin - Henryk Tomaszewski (1919-2001)20.11.2015 14. rocznica śmierci Henryka Tomaszewskiego - Henryk Tomaszewski (20.11.1919 – 23.09.2001)28.10.2015 U teatralnego źródła tańca w Polsce - O sztuce pantomimy Henryka Tomaszewskiego22.08.2014 Potrafił tańcem opowiedzieć cały świat - Henryk Tomaszewski - Czas na taniec! - Balet dworski Cracovia Danza21.05.2014 Wystawa plakatów Henryka Tomaszewskiego - "Byłem, czego i wam życzę. Henryk Tomaszewski"15.03.2014 Akcja: Henryk Tomaszewski 94 - Wrocławski Teatr Pantomimy14.11.2013 Powstanie Muzeum Teatralne im. Henryka Tomaszewskiego21.05.2013 Istota teatru Henryka Tomaszewskiego 03.12.2012 Rocznica śmierci Henryka Tomaszewskiego24.09.2012 Szopki Tomaszewskiego i Kaysera27.12.2011 Wznówmy spektakle Henryka Tomaszewskiego!19.08.2009

Książka tygodnia

Trailer tygodnia