Krystian Lupa

Profesor sztuk teatralnych, reżyser teatralny, scenograf, grafik, dramaturg, tłumacz, pedagog.
Urodził się 7 listopada 1943 w Jastrzębiu-Zdroju.
Początkowo studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W latach 1963-1969 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (Dyplom na Wydziale Grafiki, 1969), później przez dwa lata studiował reżyserię filmową w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej (PWSFTiTv) w Łodzi, a następnie reżyserię teatralną w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie w latach 1973-1977.
Po studiach związał się z dwoma teatrami: Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze, gdzie z grupą młodych aktorów prowadził poszukiwania nowych form teatralnego wyrazu i ze Starym Teatrem w Krakowie, który od 1984 stał się najczęstszym miejscem jego pracy.
„Kalkwerk" według powieści Thomasa Bernharda rozpoczął przygodę z twórczością tego pisarza („Immanuel Kant" w Teatrze Polskim we Wrocławiu – 1996 i „Rodzeństwo" w Starym Teatrze – 1996) – która stała się okazją zgłębienia irracjonalnych mechanizmów osobowości i eksperymentów na temat „medialnego aktorstwa".
Syntezą refleksji na temat duchowych przemian człowieka formacji europejsko-chrześcijańskiej stała się adaptacja III tomu „Lunatyków" Brocha – spektakl „Lunatycy. Huguenau, czyli rzeczowość" w Starym Teatrze w Krakowie (1998).
W następnych realizacjach („Powrót Odysa" Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Dramatycznym w Warszawie i „Prezydentki" Wernera Schwaba w Teatrze Polskim we Wrocławiu – oba w 1999) – podjęte zostały penetracje nieświadomych kreacji mitycznych. W adaptacji powieści-testamentu Thomasa Bernharda „Auslöschung – Wymazywanie", Teatr Dramatyczny w Warszawie (2001), została podjęta radykalna próba penetracji kulturowych zafałszowań, w tym również – a może przede wszystkim – zafałszowań kondycji twórczej. W 2009 rozpoczął pracę nad tryptykiem „Persona.Tryptyk". Pierwsza część (2009) – „Persona.Marilyn" poświęcona została Marilyn Monroe, druga – „Persona.Ciało Simone" – Simone Weil (2010).
Od 1983 jest pedagogiem (od 1993 w stopniu profesora) w krakowskiej Wyższej Szkole Teatralnej, w latach 1990-1996 pełnił funkcję dziekana Wydziału Reżyserii.
W Europie uznawany za jednego z najwybitniejszych reżyserów teatralnych.

powiązane artykuły:
Tak zatem jesteśmy oddaleniem... O granicach i ich przekraczaniu - „Balkony. Pieśni miłosne” - reż. Krystian Lupa - Teatr Polski w Podziemiu we Wrocławiu01.03.2024 Krystian Lupa uhonorowany - Za zasługi dla Krakowa MOCAK zbudował mu "Wyspę"21.12.2023 Tort i „Happy Birthday, Mr. President" dla Krystiana Lupy - Wszystko było improwizacją, ale całość z pomysłem zainscenizowano. 09.11.2023 Krystian Lupa (1943) - Reżyser teatralny i telewizyjny, scenograf, grafik, dramaturg, tłumacz, pedagog.07.11.2023 W Genewie i Awinionie Lupa odwołany, a w Paryżu...? 19.07.2023 Wymazać Lupę, wyciąć teatr! - Oto kolejna odsłona wielkiego konfliktu, jaki przetacza się przez Polskę__27.06.2023 Oświadczenie Teatru Powszechnego ws współpracy z Krystianem Lupą - Teatr Powszechny w Warszawie20.06.2023 Krystian Lupa bohaterem głośnej afery 16.06.2023 Nowe oskarżenia Szwajcarów wobec Krystiana Lupy - „Les Émigrants" - aut. W.G. Sebald - reż. Krystian Lupa - La Comédie de Geneve15.06.2023 Za oba incydenty chciałbym oficjalnie przeprosić - „Les Émigrants" - aut. W.G. Sebald - reż. Krystian Lupa - La Comédie de Geneve09.06.2023 „Imagine" na XV Festiwalu Boska Komedia 08.12.2022 Będąc człowiekiem, bądź człowiekiem 05.12.2022 Krystian Lupa (1943) 07.11.2022 Europejskie tournée 12.10.2022 Czy coś poszło nie tak? 25.05.2022 Stypa po świecie - „Imagine" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie i Teatr Powszechny w Łodzi23.05.2022 Stypa? - „Imagine" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie i Teatr Powszechny w Łodzi21.04.2022 Bombą atomową w człowieka 19.03.2022 Nowy spektakl Krystiana Lupy - "Imagine 2" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie, Teatr Powszechny w Łodzi30.10.2021 Ten, kim jestem 21.08.2021 Nie będzie Capri - Oficjalny komunikat teatru12.11.2020 Zerwany punkt odniesienia 23.05.2020 Kościół ma ogromną rolę w udziecinnianiu społeczeństwa 13.03.2020 Człowieczeństwo pod Lupą 22.02.2020 Kafka w realu 03.02.2020 Camposanto Krystiana Lupy 11.12.2019 Głodni 05.11.2019 Ostatnia szansa: jaskinia na Capri 04.11.2019 Zmierzch bogów 30.10.2019 Kot kaparot 21.10.2019 Nie należę do ludzkiego gatunku i nie chcę do niego należeć 14.10.2019 Uciekamy przed monstrum Europy 03.10.2019 Multiversum Krystiana Lupy 16.08.2019 Rosół z Mewy 26.06.2019 Od najbliższych uciekaj 21.01.2019

Książka tygodnia

Twórcza zdrada w teatrze. Z problemów inscenizacji prozy literackiej
Wydawnictwo Naukowe UKSW
Katarzyna Gołos-Dąbrowska

Trailer tygodnia