Krystian Lupa
Profesor sztuk teatralnych, reżyser teatralny, scenograf, grafik, dramaturg, tłumacz, pedagog.

Urodził się 7 listopada 1943 w Jastrzębiu-Zdroju.
Początkowo studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W latach 1963-1969 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (Dyplom na Wydziale Grafiki, 1969), później przez dwa lata studiował reżyserię filmową w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej (PWSFTiTv) w Łodzi, a następnie reżyserię teatralną w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie w latach 1973-1977.
Po studiach związał się z dwoma teatrami: Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze, gdzie z grupą młodych aktorów prowadził poszukiwania nowych form teatralnego wyrazu i ze Starym Teatrem w Krakowie, który od 1984 stał się najczęstszym miejscem jego pracy.
„Kalkwerk" według powieści Thomasa Bernharda rozpoczął przygodę z twórczością tego pisarza („Immanuel Kant" w Teatrze Polskim we Wrocławiu – 1996 i „Rodzeństwo" w Starym Teatrze – 1996) – która stała się okazją zgłębienia irracjonalnych mechanizmów osobowości i eksperymentów na temat „medialnego aktorstwa".
Syntezą refleksji na temat duchowych przemian człowieka formacji europejsko-chrześcijańskiej stała się adaptacja III tomu „Lunatyków" Brocha – spektakl „Lunatycy. Huguenau, czyli rzeczowość" w Starym Teatrze w Krakowie (1998).
W następnych realizacjach („Powrót Odysa" Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Dramatycznym w Warszawie i „Prezydentki" Wernera Schwaba w Teatrze Polskim we Wrocławiu – oba w 1999) – podjęte zostały penetracje nieświadomych kreacji mitycznych. W adaptacji powieści-testamentu Thomasa Bernharda „Auslöschung – Wymazywanie", Teatr Dramatyczny w Warszawie (2001), została podjęta radykalna próba penetracji kulturowych zafałszowań, w tym również – a może przede wszystkim – zafałszowań kondycji twórczej. W 2009 rozpoczął pracę nad tryptykiem „Persona.Tryptyk". Pierwsza część (2009) – „Persona.Marilyn" poświęcona została Marilyn Monroe, druga – „Persona.Ciało Simone" – Simone Weil (2010).
Od 1983 jest pedagogiem (od 1993 w stopniu profesora) w krakowskiej Wyższej Szkole Teatralnej, w latach 1990-1996 pełnił funkcję dziekana Wydziału Reżyserii.
W Europie uznawany za jednego z najwybitniejszych reżyserów teatralnych.
Początkowo studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W latach 1963-1969 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (Dyplom na Wydziale Grafiki, 1969), później przez dwa lata studiował reżyserię filmową w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej (PWSFTiTv) w Łodzi, a następnie reżyserię teatralną w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie w latach 1973-1977.
Po studiach związał się z dwoma teatrami: Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze, gdzie z grupą młodych aktorów prowadził poszukiwania nowych form teatralnego wyrazu i ze Starym Teatrem w Krakowie, który od 1984 stał się najczęstszym miejscem jego pracy.
„Kalkwerk" według powieści Thomasa Bernharda rozpoczął przygodę z twórczością tego pisarza („Immanuel Kant" w Teatrze Polskim we Wrocławiu – 1996 i „Rodzeństwo" w Starym Teatrze – 1996) – która stała się okazją zgłębienia irracjonalnych mechanizmów osobowości i eksperymentów na temat „medialnego aktorstwa".
Syntezą refleksji na temat duchowych przemian człowieka formacji europejsko-chrześcijańskiej stała się adaptacja III tomu „Lunatyków" Brocha – spektakl „Lunatycy. Huguenau, czyli rzeczowość" w Starym Teatrze w Krakowie (1998).
W następnych realizacjach („Powrót Odysa" Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Dramatycznym w Warszawie i „Prezydentki" Wernera Schwaba w Teatrze Polskim we Wrocławiu – oba w 1999) – podjęte zostały penetracje nieświadomych kreacji mitycznych. W adaptacji powieści-testamentu Thomasa Bernharda „Auslöschung – Wymazywanie", Teatr Dramatyczny w Warszawie (2001), została podjęta radykalna próba penetracji kulturowych zafałszowań, w tym również – a może przede wszystkim – zafałszowań kondycji twórczej. W 2009 rozpoczął pracę nad tryptykiem „Persona.Tryptyk". Pierwsza część (2009) – „Persona.Marilyn" poświęcona została Marilyn Monroe, druga – „Persona.Ciało Simone" – Simone Weil (2010).
Od 1983 jest pedagogiem (od 1993 w stopniu profesora) w krakowskiej Wyższej Szkole Teatralnej, w latach 1990-1996 pełnił funkcję dziekana Wydziału Reżyserii.
W Europie uznawany za jednego z najwybitniejszych reżyserów teatralnych.
Echa niespełnienia 21.01.2025
Krystian Lupa (1943) 07.11.2024
Mistrzowskie meandrowanie 24.07.2024
Lupa znany i mniej znany - "Krystian Lupa - artysta i pedagog" - red. Beata Guczalska - Akademia Sztuk Teatralnych w Krakowie11.06.2024
Tak zatem jesteśmy oddaleniem... O granicach i ich przekraczaniu - „Balkony. Pieśni miłosne” - reż. Krystian Lupa - Teatr Polski w Podziemiu we Wrocławiu01.03.2024
Krystian Lupa uhonorowany - Za zasługi dla Krakowa MOCAK zbudował mu "Wyspę"21.12.2023
Tort i „Happy Birthday, Mr. President" dla Krystiana Lupy - Wszystko było improwizacją, ale całość z pomysłem zainscenizowano. 09.11.2023
Krystian Lupa (1943) - Reżyser teatralny i telewizyjny, scenograf, grafik, dramaturg, tłumacz, pedagog.07.11.2023
W Genewie i Awinionie Lupa odwołany, a w Paryżu...? 19.07.2023
Wymazać Lupę, wyciąć teatr! - Oto kolejna odsłona wielkiego konfliktu, jaki przetacza się przez Polskę__27.06.2023
Oświadczenie Teatru Powszechnego ws współpracy z Krystianem Lupą - Teatr Powszechny w Warszawie20.06.2023
Krystian Lupa bohaterem głośnej afery 16.06.2023
Nowe oskarżenia Szwajcarów wobec Krystiana Lupy - „Les Émigrants" - aut. W.G. Sebald - reż. Krystian Lupa - La Comédie de Geneve15.06.2023
Za oba incydenty chciałbym oficjalnie przeprosić - „Les Émigrants" - aut. W.G. Sebald - reż. Krystian Lupa - La Comédie de Geneve09.06.2023
„Imagine" na XV Festiwalu Boska Komedia 08.12.2022
Będąc człowiekiem, bądź człowiekiem 05.12.2022
Europejskie tournée 12.10.2022
Czy coś poszło nie tak? 25.05.2022
Stypa po świecie - „Imagine" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie i Teatr Powszechny w Łodzi23.05.2022
Stypa? - „Imagine" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie i Teatr Powszechny w Łodzi21.04.2022
Bombą atomową w człowieka 19.03.2022
Nowy spektakl Krystiana Lupy - "Imagine 2" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie, Teatr Powszechny w Łodzi30.10.2021
Ten, kim jestem 21.08.2021
Nie będzie Capri - Oficjalny komunikat teatru12.11.2020
Zerwany punkt odniesienia 23.05.2020
Kościół ma ogromną rolę w udziecinnianiu społeczeństwa 13.03.2020
Człowieczeństwo pod Lupą 22.02.2020
Kafka w realu 03.02.2020
Camposanto Krystiana Lupy 11.12.2019
Głodni 05.11.2019
Ostatnia szansa: jaskinia na Capri 04.11.2019
Zmierzch bogów 30.10.2019
Kot kaparot 21.10.2019
Nie należę do ludzkiego gatunku i nie chcę do niego należeć 14.10.2019
Uciekamy przed monstrum Europy 03.10.2019
Multiversum Krystiana Lupy 16.08.2019
Rosół z Mewy 26.06.2019
Od najbliższych uciekaj 21.01.2019
"Balkony – pieśni miłosne" - reż. Krystian Lupa - Teatr Polski w Podziemiu we Wrocławiu26.01.2024
"Imagine" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Łodzi, Teatr Powszechny w Warszawie04.03.2022
"Capri – wyspa uciekinierów" - reż. Krystian Lupa - Teatr Powszechny w Warszawie12.10.2019
"Wymazywanie" - reż. Krystian Lupa - Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy10.03.2001
"Rodzeństwo" - reż. Krystian Lupa - Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie19.10.1996