Zygmunt Anczyc

Aktor, re­żyser, tłumacz i dramaturg, dyrektor teatru.
Zygmunt Fryderyk Anczyc. Urodził się 14 września 1783 w Wilnie, zmarł 5 czerwca 1855 w Krakowie.
Pochodził z rodziny nie­mieckiej, czego ślady znajdujemy w niemieckiej pisowni nazwiska Anschutz, często obok pol­skiej spotykanej w źródłach archiwalnych. A. rozpoczął swoją karjerę aktorską w rodzin nem Wilnie, poczem kolejno występował na scenach w Grodnie, Mińsku, a od r. 1822 w Warsza­wie. Zaangażowany do Teatru Narodowego, który w tym czasie pozostawał pod kierow­nictwem L. Osińskiego, jeździł w miesiącach letnich r. 1823 i 1824 także do Poznania i Kalisza. Odr. 1826 przebywał w zespołach krakow­skich: J. Szymkayły, K. Skibińskiego i J. Pfeiffera i w dalszym ciągu objeżdżał miasta pro­wincjonalne. Był już wtedy aktorem o znaczniejszej sławie, a niektóre role, jak np. Harpagona w SkąpcuMoljera, którego w r. 1830 grał także w Poznaniu w języku niemieckim, zjedny­wały mu wielki rozgłos. Od r. 1839 pełnił kilkakrotnie obowiązki kierownika zespołu krak., zyskując sobie imię energicznego dyrektora i sprę­żystego administratora. W r. 1843 stanął jako reżyser na czele utworzonego w Poznaniu pierwszego stałego teatru polskiego. Trudności, w ja­kich ten teatr się znalazł, nie umiał jednak pokonać, wobec czego scena ta po siedmiu mie­siącach upadła, a on sam powrócił do Krakowa. Tutaj z powodu podeszłego wieku rzadko już na scenie występował, więcej zajmował się tłumaczeniem na język polski sztuk obcych, zwłasz­cza niemieckich, jak Nestroy’a, Raimunda i Raupacha. Napisał też oryginalną sztukę, Powrót więźniów z Kufsteinu w r. 1848. W r. 1847, w czasie jednego z swych pobytów w Pozna­niu, wydał Repertuarz widowisk scenicznych,. granych naówczas przez zespół krakowski. Od r. 1850 pozostawał na emeryturze. Jeszcze w r. 1854 wybrał się na występy do Pozna­niu, lecz wkrótce potem 5 VI 1855 r. zmarł w Krakowie. Był ojcem Władysława Ludwika A.

Oprac. Ryszard Klimczak
Źródło: Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1935

Książka tygodnia

Niebieska Księga z Nebo
Wydawnictwo Pauza w Warszawie
Manon Steffan Ros

Trailer tygodnia