Konferencja "1968/PRL/Teatr"
Instytut Teatralny im. Zbigniewa RaszewskiegoInstytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Katedra Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz redakcja Gazety Teatralnej "Didaskalia" zapraszają do udziału w konferencji "1968/PRL/Teatr", która odbędzie się 17 i 18 listopada 2014 roku w Instytucie Teatralnym (ul. Jazdów 1, Warszawa). Wstęp na konferencję jest wolny.
Rok 1968 w dziejach polskiego teatru kojarzy się niemal wyłącznie z "Dziadami" w Teatrze Narodowym w reżyserii Kazimierza Dejmka i z wydarzeniami politycznymi, jakie się wokół tego przedstawienia rozegrały. Także horyzont polityczny tamtych wydarzeń bywa często zawężany do protestów studenckich i konfliktów w środowisku polskich pisarzy - niczym do Salonu Warszawskiego z "Dziadów". Wydarzenia 1968 roku są opowiadane w duchu romantycznego aktywizmu i pokoleniowego buntu. Zapomina się jednak często o tym, że stały się one doświadczeniem całego społeczeństwa - doświadczeniem naznaczonym biernością, ideologiczną przemocą, ekspresją resentymentów, antysemityzmu, nacjonalistycznych nastrojów, lękiem i wstydem. Rok 1968 - jak może żaden inny przełom polityczny w dziejach PRL - ujawnił pola autentycznych społecznych afektów i stał się impulsem do tworzenia nowych projektów wspólnotowych o szerokim spektrum politycznych opcji.
Rok 1968 w dziejach polskiego teatru kojarzy się niemal wyłącznie z "Dziadami" w Teatrze Narodowym w reżyserii Kazimierza Dejmka i z wydarzeniami politycznymi, jakie się wokół tego przedstawienia rozegrały. Także horyzont polityczny tamtych wydarzeń bywa często zawężany do protestów studenckich i konfliktów w środowisku polskich pisarzy - niczym do Salonu Warszawskiego z "Dziadów". Wydarzenia 1968 roku są opowiadane w duchu romantycznego aktywizmu i pokoleniowego buntu. Zapomina się jednak często o tym, że stały się one doświadczeniem całego społeczeństwa - doświadczeniem naznaczonym biernością, ideologiczną przemocą, ekspresją resentymentów, antysemityzmu, nacjonalistycznych nastrojów, lękiem i wstydem. Rok 1968 - jak może żaden inny przełom polityczny w dziejach PRL - ujawnił pola autentycznych społecznych afektów i stał się impulsem do tworzenia nowych projektów wspólnotowych o szerokim spektrum politycznych opcji.
Teatr jako medium zbiorowych afektów uczestniczył w tych zdarzeniach w sposób bardzo intensywny, na nowo definiował w tym czasie swoje społeczne usytuowanie. Nawet jeśli nie mówił wprost o wydarzeniach 1968 roku, zmieniał się pod ich wpływem, odkrywał nowe obszary zbiorowych emocji, wypracowywał odmienne strategie nawiązywania kontaktu z widownią. Medium teatru, ożywione tak silnym i ambiwalentnym społecznym doświadczeniem, znajdowało poszerzone pole ekspresji w obszarze performansu, teatru alternatywnego, widowisk rozrywkowych i masowych. Przełom 1968 roku w teatrze oczekuje na swój opis. Miał on w polskim teatrze znaczące prefiguracje oraz długofalowe konsekwencje i sięgające czasów najnowszych "powtórzenia". Konferencja 1968/PRL/TEATR chce podjąć próbę możliwie najpełniejszego nakreślenia mapy tych zjawisk.
Program konferencji:
17 listopada 2014 (poniedziałek)
11.00-13.00
Iwona Kurz: 1968: między chrztem (1966) a samospaleniem (1969)
Włodzimierz Szturc: Poetyka nowoczesnego dramatu, czyli o poetyckich zasadach konstrukcji dramatu i scenariusza teatralnego (po 1968 roku)
Grzegorz Niziołek: Krajobraz po wstręcie
14.30-16.30
Zbigniew Majchrowski: Rok 1968, tak jak zapisał się w Almanachu Sceny Polskiej
Magdalena Raszewska: Władza a teatr
Piotr Zwierzchowski: Rok 1968 w polskim kinie - konteksty i konsekwencje
17.00-19.30
Marcin Kościelniak: Inna kontrkultura. Egoizm, kontestacja, szyderstwo
Katarzyna Fazan: Ambalaże i obnażenia: Kantor kontra Bereś a rok 68
Dariusz Kosiński: Współbrzmienia i dysonanse. "Apocalypsis" 1968
Małgorzata Szpakowska: Teatr studencki jako następstwo Marca 68
20.00
Dyskusja "W przestrzeni zakłóconej komunikacji. Grupy teatralne lat 70", prowadzenie: Małgorzata Dziewulska
18 listopada 2014 (wtorek)
10.00-12.00
Paweł Płoski: Mała destabilizacja teatru. Afera wokół "Śmierci porucznika" Mrożka
Daniel Przastek: "Moczarowcy" w teatrze
Diana Poskuta-Włodek: Biedny Listopad patrzy na Marzec. Fenomen teatralnej recepcji "Rzeczy listopadowej" Ernesta Brylla w sezonie 1968/1969
12.30-14.30
Ewa Łubieniewska: Echa marcowe w spektaklach Lidii Zamkow
Krystyna Latawiec: "Skowronek" (1966) i "Świętoszek" (1970) w Teatrze Telewizji - geopolityczna rama
Michał Mizera: Adam Tarn. Przed i po
16.00-18.30
Małgorzata Dziewulska" Co wiemy i czego nie wiemy o muzyce w "Dziadach" Dejmka
Agata Adamiecka-Sitek: Dzieje grzechu. "Nie-Boska komedia", Żydzi i doświadczenie estetyczne
Agnieszka Jakimiak: Spektakle dezintegracji Konrada Swinarskiego
Ewa Guderian-Czaplińska: "Wyciągnęliśmy właściwe wnioski z wydarzeń" - odpowiedzi teatru na rok 1968
19.00-21.00
Łucja Iwanczewska: Wielki marsz do bram raju - szewcy, komandosi, krzyżowcy
Joanna Krakowska: Uniwersytet. Performanse oporu od Poobijanego Jeźdźca do Jej Perfekcyjności
Andrzej Leder: PRL, okres 1956-1976. Ustanowienie kulturowego paradygmatu