Na przekór rzeczywistości

6. Festiwal Gorzkie Żale - Warszawa

Gorzkie Żale to festiwal, który po raz szósty odbędzie się w Warszawie. Festiwal odbędzie się w terminie 29 marca - 13 kwietnia.
W tym roku stanowisko dyrektora festiwalu objął reżyser oraz aktor teatralny i filmowy Redbad Klynstra.

Oprócz spektakli teatralnych oraz koncertów, organizatorzy postanowili wyjść w przestrzeń miejską. W tym celu podjęli współpracę z artystą Mariuszem Libelem z Grupy Twożywo. W planach jest również wyjątkowa instalacja w centrum Warszawy nazwana "Strefą ciszy". A wszystko to po to, by zaistnieć w świadomości mieszkańców Warszawy, odwrócić ich uwagę od codziennego zalewu komercji, sensacyjnych i szybkich wiadomości. Chcemy by zatrzymali się na chwilę i wraz z programem najnowszego festiwalu Gorzkie Żale, odbyli podróż w głąb siebie.

Idea "Gorzkich Żali"

Celem organizatorów jest pokazanie i przypomnienie jak ważne w życiu człowieka są wartości duchowe. Założenia festiwalu sięgają głębokich tradycji katolickich, nazwę swoją czerpiąc z z nazwy nabożeństwa "Gorzkie Żale".

Festiwal Gorzkie Żale podejmuje próbę refleksji nad podstawowymi pytaniami filozofii, teologii i kultury przez pryzmat sztuki skupionej wokół wątków pasyjnych, żałobnych, wielkopostnych i wielkanocnych, rodowodem sięgających osiemnastowiecznej Polski. Wielki Post, w którym odbywa się Festiwal Gorzkie Żale, to najważniejszy punkt wyjścia do prowadzenia rozważań filozoficznych i teologicznych. Koniec karnawału, posypanie głowy popiołem, czterdziestodniowy post, to zarówno dla wierzących, jak i niewierzących, wątpiących, jak i poszukujących szczególny czas, sprzyjający refleksji.

W tym roku, nie odcinając się od korzeni, festiwal spróbuje udowodnić, że czas spędzony wspólnie na spektaklach, koncertach, dyskusjach oraz warsztatach poprzez swoje wartości uniwersalne, może być refleksją dla każdego, nie koniecznie katolika. Rozważania sfery filozoficznej, duchowej i kulturalnej mogą być swego rodzaju "spa dla ducha".

Festiwal Gorzkie Żale to wyjątkowe wydarzenie artystyczne, które stawia na alternatywny styl bycia; "slow life", czyli życie w rozwoju duchowym, życie niekonsumpcyjne, koncentrujące się na przeżywaniu sztuki i kultury.

Tegoroczna edycja odbędzie się pod hasłem "40 dni na pustyni". O idei mówi dyrektor festiwalu: "Czas wielkopostny, przygotowujący nas do Świąt Wielkiej Nocy, porównuję do tego co się dzieje, kiedy wyruszamy na pustynię. Przestrzeo pustki wypełnia nas doświadczaniem samego siebie wobec tej pustki. Kiedy w okresie postu ograniczamy naszą interakcję z dobrami materialnymi, zyskujemy czas i przestrzeo na obcowanie z pustką powstałą w związku z tym ograniczeniem. Przestrzeo tej pustki porównuję do pustyni i tego, czego doświadczamy kiedy postanowimy się na nią udad. Liturgia Kościoła wyznacza rytm przystanków, które można porównad do obozu tubylców, którzy nas goszczą i którzy, tak jak kapłani w kościele 'wiedzą o co chodzi' i dzielą się z nami informacją o tym, jak przetrwad na tej pustyni. A propozycję naszego festiwalu porównałbym do oazy, którą nagle można spotkad to tu to tam na swojej drodze postnej, by przez chwilę odetchnąd i napoid zmysły i wzmocnid odpornosd na kuszenie, które szczególnie w centrum wielkiego miasta ma krzyczącą przewagę."

Celem organizatorów jest pokazanie, przypomnienie jak ważne w życiu człowieka są wartości duchowe. Założenia festiwalu sięgają głębokich tradycji katolickich, nazwę swoją czerpiąc z nabożeostwa Gorzkie Żale. Festiwal Gorzkie Żale podejmuje próbę refleksji nad podstawowymi pytaniami filozofii, teologii i kultury przez pryzmat sztuki skupionej wokół wątków pasyjnych, żałobnych, wielkopostnych i wielkanocnych, rodowodem sięgających

osiemnastowiecznej Polski. W tym roku, organizatorzy chcą pokazad, że czas spędzony wspólnie na spektalach, koncertach, dyskusjach oraz warsztatach poprzez swoje wartości uniwersalne, może byd czasem refleksji dla każdego, nie koniecznie katolika. Rozważania sfery filozoficznej, duchowej i kulturalnej mogą byd jak swego rodzaju "spa dla ducha". Ponad podziałami, pogladami politycznymi. Poprzez sztukę, kulturę oraz rozmowę.

Program

Spektakle teatralne: Spotkania Publiczne wokól siedmu grzechów głównych

W ramach festiwalu zostanie zorganizowanych siedem spotkao teatralnych wokół siedmiu grzechów głównych. Siedmiu aktorów spotka się z siedmioma literatami, a każda para zmierzy się publicznie z którymś z grzechów. Każdy aktor wybierze grzech z którego istotą będzie publicznie chciał się zmierzyd. Wspólnie w zaproszonym przez aktora literatem stworzą spektakl - eksperyment koncentrukjący się na temacie siedmiu grzechów głównych. Całośd odbędzie się w miejscu, które uznają za odpowiednie do kontekstu. Będą mogli wciągad w rozmowę publicznośd lub łączyd się z ludźmi będącymi w innych miejscach świata. Całośd transmitowana będzie przez telewizję internetową Foksal Eleven co umożliwi również aktywny udział ludziom, którzy fizycznie nie mogli pojawid się w miejscu spotkania. Reżyser będzie czuwał nad kompleksowością i spójnością projektu. Odpowiedni poziom artystyczny zapewni obecnośd doświadczonych aktorów oraz uznanych pisarzy. Lista artystów wciąż powstaje. Jednak swoją obecnośd w projekcie potwierdzili: Katarzyna Herman, Ewa Dałkowska, Zdzisław Wardejn, Maciej Kowalik oraz Tomasz Man. Reżyseria: Redbad Klijnstra. Muzyka: Jan Duszyoski. Scenografia i kostiumy: Joanna Kaczyoska.

Chcemy sprowokowad odbiorców do refleksji m.in. na temat tego jak mówid o słabościach, które wiernie towarzyszą nam przez całe życie? Jak przegryźd się przez zasieki wewnętrzne, które często nie pozwalają nam myśled o tym, co w nas złe jak rozpoznad grzech w nas, żeby móc się z niego wyzwolid? Pycha, chciwośd, zazdrośd, zatracenie się we własnej fizjologii, fałsz w miłości, hipokryzja, jak się z nich wydobyd? Pytanie o zło bezpośrednio łączy się z pytaniem o dobro, które też jest w człowieku. Powiedzied o tym w teatrze w siedmiu monodramach, to zadanie jednocześnie karkołomne i fascynujące.

Sztuki wizualne

Oprócz spektakli teatralnych oraz koncertów, organizatorzy postanowili wyjśd w przestrzeo miejską. W tym celu podjęta zostanie współprca z artystą streetartowym, który stworzy instalację inspirowaną katolickim nabożeostwem Drogi Krzyżowej ustawione w różnych częściach Warszawy. Esencją jest nawiązanie do tradycji drogi krzyżowej, odprawianej w kościołach rzymskokatolickich w tym czasie oraz próba skonfrontowania przypadkowego widza, przechodnia do refleksji nad czasem i śmiercią. W planach również wyjątkowa instalacja w centrum Warszawy nazwana "Strefą ciszy". Konceptem instalacji jest stworzenie miejsca cichego otwartego dla przechodniów, pozwalającego na chwilę spokojnego wyizolowania się od hałasu miasta. A wszystko to po to by zaistnied w świadomości mieszkaoców Warszawy, odwrócid uwagę ich od codziennego zalewu komercji, sensacyjnych wiadomości i codziennego życia.

Koncerty

Joanna Słowioska "Płaczcie anieli"

Na koncert Płaczcie anieli składają się pieśni pasyjne i wielkanocne. Kanoniczne i ludowe - traktujące o męce i zmartwychwstaniu Chrystusa. W tradycyjnym, surowym brzmieniu usłyszymy też kompozycje autorskie: współczesną refleksję - muzyczną i poetycką - osnutą wokół tajemnicy Wielkiego Piątku. Koncert Płaczcie anieli miał premierę w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie (Scena w bramie), z powodzeniem wykonywany był w wielu kościołach w Polsce i zagranicą (m.in. dla międzynarodowej publiczności w bazylice Santa Maria dei Poppolo w Rzymie) i prezentowany na ważnych festiwalach (m.in. Cracovia Sacra, Tempus Paschale).

Joanna Słowioska jedna z najbardziej wszechstronnych polskich wokalistek, charyzmatyczna

pieśniarka. Miłośnikom etno i world music - znana z repertuaru inspirowanego polską i słowiaoską muzyką tradycyjną. Z autorskimi recitalami występowała w większości krajów Europy i w USA (NY Broadway Symphony Space, Chicago Cultural Center). Koncertuje z zespołem złożonym z krakowskich instrumentalistów.

Koncert "Gorzkie Żale" w wykonaniu Chóru Centrum Myśli Jana Pawła II

Koncert Chóru przewidziany jest na zakooczenie Festiwalu. Wydarzenie o surowym przekazie nawiązującym do tytułówych Gorzkich Żali w klasycznym barokowym wykonaniu. W programie artystycznym kalsyczne pieśni wielkopostne. Również w tym wypadku koncert będzie miał szczególny wydźwięk, bowiem jego realizacja planowana jest na Dworcu Centralnym, miejscu nie kojarzonym ze sztuką. Wybór miejsca jest nieprzypadkowy, bowiem adresowany jest do osób podróżujących, śpieszących się. To właśnie takich odbiorców chcemy skłonid do namysłu nad uniwersaliami: tożsamością, czasem, cierpieniem, śmiercią. Koncert odbędzie się w niedzielę palmową, która jest szczególnym momentem w tradycji kościoła rzymskokatolickiego. Koncertowi towarzyszyd będą wizualizacje na ścianach dworca prezentujące charakterystyczne obrazy: piety i malarstwo sakralne.

Spotkania i debaty

W ramach Festiwalu przewidziano cykl rozmów z ludźmi kultury i sztuki (teatru, literatury, muzyki) oraz duchownymi na temat zagadnieo takich jak zwątpienie, zagubienie, melancholia, cierpienie, Bóg, ale także o współczesne odczytanie grzechów, relacji sztuki i religii, skandalu. Spotkania będą miały prowokacyjny charakter ze względu na miejsca w których będą się odbywad. W zależności od tematyki spotkaniom towarzyszyd będą projekcje filmowe, odczyty poezji. Wśród dyskusji jest zaplanowana rozmowa z reżyserem Grzegorzem Jarzyną wokół jego zainteresowania matafizyką i teologią, o zwątpieniu i poszukiwaniu, w kontekście jego sztuk teatralnych (prowadzenie: Jakub Moroz, teatrolog). W trakcie spotkania pokazane zostaną fragmenty spektakli gościa. Planowani goście m.in.: Grzegorz Jarzyna (reżyser teatralny), Julia Hartwig (poetka), Przemysław Dakowicz (poeta), prof.

Krzysztof Rutkowski, aktywiści miejscy, duchowni (ks. Kard. Kazimierz Nycz, ks. Andrzej Luter - związany ze środowiskiem Więzi, ks. Andrzej Draguła), socjologowie i antropologowie kultury.

Ważnym cyklem spotkao będzie możliwośd spotkania aktorów oraz autorów 7 monodramów, których premiery odbędą się w ramach Festiwalu. Będzie to dobry moment na zadawanie pytao i pogłębienie recepcji spektaklu. Spotkania odbywad się będą po sztukach.

Gorzkie żale dzieciom

To kolejna nowośd programowa tegorocznej edycji. Specjalnie dla dzieci powstał pomysł zajęd edukacyjnych i plastycznych związanych z polskimi tradycjami wielkopostnymi i wielkanocnymi. Celem spotkania jest stworzenie/odtworzenie Jerozolimy z czasów Jezusa, budowa budynków, uliczek, fortyfikacji; nauka i wczucie się w realia czasów życia i śmierci Jezusa poprzez mądrą zabawę. Zajęcia poprowadzą architekci z grupy Archidzieciaki.

Strona internetowa

Platforma internetowa - wirtualne 40 dni na pustyni. Ważnym elementem festiwalu Gorzkie Żale będzie platforma internetowa gorzkiezale.pl, która służyd będzie nie tylko informacji i komunikowaniu się z odbiorcami festiwalu, ale stanowid będzie ważny merytoryczny element projektu. Każdego dnia Wielkiego Postu publikowane będą tam teksty kultury (teksty, analizy, wiersze poetów polskich i zagranicznych, wywiady, informacje o ciekawych i wartościowych wydarzeniach z innych miast itp.) korespondujące z tematem tegorocznej edycji festiwalu i będąc swoistym przewodnikiem kulturalnym po Wielkim Poście.

(-)
Materiał Festiwalu
18 marca 2014

Książka tygodnia

Małe cnoty
Wydawnictwo Filtry w Warszawie
Natalia Ginzburg

Trailer tygodnia