Teatr, edukacja i tematy społeczne na platformie ARTES

Teatr Grodzki - wykorzystanie sztuki w edukacji.

Teatr w pracy z Romami. Projekt z udziałem organizacji młodzieżowych z ośmiu krajów - Czech, Albanii, Włoch, Węgier, Macedonii, Chorwacji, Wielkiej Brytanii i Serbii. Graj, by zmieniać! Akcja poświęcona różnorodności kulturowej i aktywnemu uczestnictwu w życiu lokalnej, wielkomiejskiej społeczności. Kto dba o pokój na świecie? Uczestnicy projektu „Odkryj pokój w Europie" działający w siedmiu aglomeracjach – w Berlinie, Manchesterze, Budapeszcie, Paryżu, Hadze, Turynie i Wiedniu.

Teatr przeciw rasizmowi. Głos w debacie o zwalczaniu ksenofobii i wszelkich przejawów dyskryminacji rasowej. Teatr wspomagający kształcenie zawodowe. Międzynarodowa inicjatywa Włochów, Turków, Niemców, Brytyjczyków i Polaków służąca wypracowaniu mechanizmów aktywizujących osoby niepełnosprawne, bezrobotne, znajdujące się w trudnym położeniu. Teatr Forum a przedwczesne porzucanie nauki szkolnej. Propozycje dla nauczycieli dotyczące diagnozowania i rozwiązywania problemów z tak zwaną trudną młodzieżą. Wchodzę w to! Instytucje kulturalne z Danii, Szwecji, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii poszukują nowych pomysłów na pracę z grupami potrzebującymi wsparcia.

Stała obecność rozmaitych twórczych przedsięwzięć w programach edukacyjnych oraz prospołecznych świadczy o skuteczności i szczególnej sile tych właśnie metod pracy z różnymi grupami i w różnych kontekstach kulturowych. Projekt Bielskiego Stowarzyszenia Artystycznego Teatr Grodzki „Sztuka wspomagająca edukację i integrację społeczną ARTES" (ART as a vehicle for Education and Social Inclusion) został wymyślony po to, by przyczynić się do szerszej popularyzacji ciekawych i sprawdzonych inicjatyw artystyczno-edukacyjnych realizowanych w ramach europejskiego programu „Uczenie się przez całe życie" (Lifelong Learning Program). Dzięki dofinansowaniu unijnemu i współpracy organizacji z sześciu krajów – Polski, Włoch, Francji, Węgier, Wielkiej Brytanii i Danii powstała wielofunkcyjna platforma internetowa zawierająca bogaty materiał opisowy, fotograficzny i filmowy o charakterze informacyjnym i instruktażowym. Portal jest zaprojektowany także jako wirtualna przestrzeń komunikacji i wymiany doświadczeń pomiędzy edukatorami, instruktorami i trenerami zajmującymi się integracją społeczną poprzez kulturę i sztukę. Mogą oni zamieszczać tu własne materiały edukacyjne oraz uczestniczyć w debacie na interesujące ich tematy w ramach trzynastu grup dyskusyjnych. Jest też możliwość komentowania wszystkich wpisów i prezentowanych zasobów dydaktycznych.

Na platformie ARTES teatr ma swoje osobne i ważne miejsce. Wymienione wcześniej projekty to tylko kilka przykładów spośród dużej liczby dowodów na to, jak granie ról, zespołowe kreowanie nowych rzeczywistości czy spotkania sceny z widownią służą celom pozaartystycznym, o istotnej społecznej randze. Także prezentowane na platformie różnorodne inicjatywy Teatru Grodzkiego – koordynatora projektu ARTES –wnoszą cenny wkład do dyskusji o roli teatru w edukacyjnych i prospołecznych działaniach. Warto w tym miejscu przywołać opis kończącego się właśnie projektu „Grey matters" (Seniorzy są ważni), w którym teatr sprawdził się jako sposób na życie ludzi starszych, budując również trwałe więzi międzypokoleniowe i dając początek nowym twórczym inicjatywom: http://artescommunity.eu/grey-matters/. W ramach tego przedsięwzięcia od października 2013 do czerwca 2015 działała integracyjna grupa Teatr Grodzki Junior. Zespół tworzy szesnaście osób, w tym siedem w wieku powyżej 55 roku życia. Są w nim między innymi osoby niesłyszące i z niepełnosprawnością intelektualną. W ciągu dwóch sezonów teatralnej pracy grupa przygotowała dwa widowiska lalkowe, które zostały kilkakrotnie pokazane publiczności w Polsce i za granicą. Głównym celem zajęć było rozwijanie artystycznych pasji i talentów uczestników, motywowanie ich do samodzielnej aktywności twórczej i zespołowego działania. Podobne grupy funkcjonowały w Berlinie, Bristolu, Bratysławie, Antwerpii i Rotterdamie. O swojej przygodzie ze sztuką zaangażowaną społecznie tak na platformie ARTES napisał lider słowackiego Teatru osób bezdomnych Divadlo bez domowa, jeden z realizatorów przedsięwzięcia: Najważniejszą rzeczą w projekcie był dla mnie jego poznawczy walor. Dzięki wymianie doświadczeń i know-how zyskaliśmy cenną inspirację, przede wszystkim poprzez spotkania z grupami z innych krajów – z aktorami i aktorkami, pracownikami technicznymi i wszystkimi innymi twórcami widowisk.

W sytuacji, gdy nie zawsze mamy okazję do bezpośredniego spotkania z innymi praktykami teatru, którym bliskie są edukacyjne i społeczne cele, znaczenie internetowych portali i platform e-learningowych trudno przecenić. Zapraszamy więc do odwiedzenia platformy ARTES i do jej współtworzenia!

Maria Schejbal
Materiał Teatru
30 lipca 2015

Książka tygodnia

Małe cnoty
Wydawnictwo Filtry w Warszawie
Natalia Ginzburg

Trailer tygodnia