Zespoły zza wschodniej i południowej granicy
7. Międzynarodowy Festiwal Kierunek Wschód - Białystok: 2 - 15 października 2023 r.Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku zaprasza na spektakle prezentowane w programie festiwalu teatralnego Kierunek Wschód VII dofinansowanego z budżetu państwa ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Teatr 2023 oraz z budżetu Województwa Podlaskiego.
– W październiku rozpoczynamy na nasz sztandarowy projekt, czyli siódmą edycję festiwalu teatralnego Kierunek Wschód VII, który rozpocznie się 2 października i potrwa do 15 października – mówi Piotr Półtorak, Dyrektor Teatru Dramatycznego.
– Festiwal będzie obfitował w ciekawe wydarzenia teatralne prezentujące kulturę pogranicza – zapowiada Piotr Półtorak. – Kolejny raz zaprosiliśmy zespoły zza wschodniej i południowej granicy.
– Kierunek Wschód to jedno z najważniejszych wydarzeń artystycznych organizowanych przez nasz zespół – podkreśliła dr Martyna Zaniewska, Zastępca Dyrektora Teatru Dramatycznego. – Festiwal przyczynił się do rozwoju współpracy międzynarodowej Teatru Dramatycznego, gdyż dzięki nawiązanym kontaktom i przyjaźniom udało nam się prezentować także nasze spektakle zarówno w Europie, jak i w krajach Kaukazu.
– Cieszę się, że z roku na rok program przeglądu jest coraz atrakcyjniejszy – dodaje dr Martyna Zaniewska. – Ubiegłoroczną edycją postawiliśmy poprzeczkę niezwykle wysoko. To dla nas zaszczyt, że zaproszenie do udziału w tegorocznej odsłonie festiwalu przyjęły znakomite zespoły. Jesteśmy przekonani, że przedstawiania, jakie zaprezentują widzom dostarczą wielu niezapomnianych wrażeń i emocji.
– Każdemu przedstawieniu podczas festiwalu towarzyszy rozmowa z twórcami spektakli oraz z widzami prowadzona przez cenioną dziennikarkę Polskiego Radia Białystok Dorotę Sokołowską – dodaje Piotr Półtorak. – Serdecznie zapraszamy do udziału w tych pospektaklowych spotkaniach. Pozwalają one dowiedzieć się więcej na temat twórców, ich założeń artystycznych i zamysłów czy emocji, które towarzyszyły powstawaniu widowisk teatralnych.
W programie znalazło się osiem przedstawień – czterech teatrów zza wschodniej granicy: z Armenii, Litwy, Ukrainy oraz niezależna Grupa Teatralna Kupalaŭcy z Białorusi, która działa obecnie z Lublina. Wystąpi również jeden zespół zza południowej granicy - znakomity Narodowy Teatr w Bitoli z Republiki Macedonii Północnej. Oprócz wymienionych spektakli swoje przedstawienia zaprezentuje Teatr Powszechny w Warszawie im. Zygmunta Hübnera oraz Teatr Tutejszy. Natomiast Dramatyczny jako organizator – zagra na festiwalu Dekameron. Reżyser Igor Gorzkowski wybrał do swojej inscenizacji ze stu nowel dziesięć historii, które dotyczą miłości, zdrady, pragnień i rozterek serca. Większa część z nich ma charakter komediowy.
– Naszemu przedstawieniu nie brak pikanterii i frywolności, ale i poważniejszy ton nieobcy Boccacciowi – się pojawia. – stwierdziła Justyna Godlewska-Kruczkowska, zapraszając na Dekameron. – Cieszymy się też, że możemy być przystanią dla artystów, którzy nie mogą tworzyć we własnych krajach. To udowadnia, że teatr jest tą przestrzenią i tym miejscem, gdzie ocalamy historię, kulturę i sztukę – dodaje aktorka.
Zespół z Teatru Powszechnego w Warszawie w przedstawieniu zatytułowanym Nastia wg tekstu Władimira Sorokina, tworzą aktorzy białoruscy, ukraińscy i polscy, a Fundacja Tutaka z Białegostoku umożliwiła rezydencję i realizację spektakli Teatrowi Tutejszemu. Tworzą go aktorzy, muzycy i reżyserzy białoruscy, którzy opuścili swój kraj lub nie mają w nim możliwości realizacji swoich artystycznych projektów.
– Kiedy po raz pierwszy w grudniu 2021 r. zrobiliśmy szkic scenariusza i rozpoczęliśmy próby do przedstawienia, wybuchła wojna – mówi reżyser spektaklu Nastia Jury Dzivakov.
– Widząc potrzebę powstania w Białymstoku teatralnego ośrodka białoruskiego, wymyśliliśmy sobie takie miejsce – o roli Fundacji Tutaka w procesie powstawania przedstawienia opowiedział Paweł Stankiewicz, Prezes organizacji. – Udało nam się zdobyć przestrzeń, dom i dać artystom możliwość spokojnej pracy nad spektaklem. Możliwe to było dzięki dofinansowaniu Instytutu Teatralnego w ramach Programu OFF Polska oraz ArtPower Bielarus Białoruskiej Rady Kultury i Duńskiego Instytutu Kultury, które wspierają nasz projekt rezydencji z funduszy europejskich. Mamy nadzieję, że ten dom jako miejsce twórcze będzie mógł nadal funkcjonować i będziemy kontynuować tego typu projekty. Spektakl powstaje w warunkach laboratorium teatralnego, czyli trwa poszukiwanie odczytania, jak te wiersze z lat dwudziestych, trzydziestych mogą oddziaływać, rezonować dzisiaj – dodaje Paweł Stankiewicz.
– Nie mamy konkretnego scenariusza, powstaje on podczas naszej pracy. Jesteśmy w laboratoryjnym procesie tworzenia teatru białoruskiego – tak o powstawaniu spektaklu Światło w ciemności mówi reżyser Andrej Saučanka. Prezentowane na festiwalu przedstawienie, powstało w oparciu o teksty i biografie twórców zabitych lub represjonowanych przez NKWD w 1937 r. podczas tragicznej nocy, gdy zamordowano 130 twórców kultury pochowanych w masowych mogiłach w Kuropatach pod Mińskiem. Kuropaty to symbol odradzania się białoruskiej tożsamości i opozycji demokratycznej.
Ciekawie zapowiada się spektakl Narodowego Teatru Akademickiego im. Gabriela Sundukyana w Erywaniu armeńskiego zespołu. To przedstawienie Skromny chłopak wg sztuki Charlotte Jones w reżyserii Davita Hakobyana. Tekst jest inspirowany Szekspirowskim Hamletem. Jest to historia głównego bohatera Feliksa i jego rozterek wewnętrznych związanych z rodziną Państwa Humble (Skromnych).
Z pewnością po ubiegłorocznym znakomitym występie aktorów Narodowego Teatru w Bitoli z Republiki Macedonii Północnej widzowie niecierpliwie oczekują także
na spektakl Demony wg Larsa Norena. Jest to widowisko w reżyserii Wasila Hristova. uznanego, niezależnego i nagradzanego reżysera. Macedończycy przedstawią dowcipny i zarazem okrutny dramat o miłości i nienawiści opowiadający o dwóch małżeństwach i ich wewnętrznych demonach.
Słynny OKT/Teatr Miejski w Wilnie zaprezentuje podczas festiwalu Mewę Antona Czechowa w reżyserii Jokūbasa Brazysa. To twórca teatralny młodego pokolenia, uczeń i asystent Oskarasa Koršunovasa. Litewscy artyści określają swoje dzieło jako spektakl, który pozwala powrócić do marzeń. Twierdzą, że młodemu reżyserowi udało się zamienić klasyczną sztukę Czechowa w metafizyczny sen, który głęboko dotyka widza. Spektakl narodził się z twórczych eksperymentów studentów tego samego kierunku teatralnego.
Niezależna Grupa Teatralna Kupalaŭcy zrzeszająca twórców z Białorusi działająca obecnie w Lublinie, zaprezentuje podczas Kierunku Wschód VII przedstawienie niezwykłe. Spektakl Szept to efekt projektu, który był próbą przyjrzenia się fenomenowi uzdrawiania słowem. Ta tradycja zanika na Białorusi wraz z odchodzeniem ostatnich jej nosicielek. Za pomocą środków scenicznych przedstawienie wysyła nas w podróż do przestrzeni mitu i ludzi z nim związanych. Spektakl jest wynikiem dziesięcioletnich rozmów i spotkań z mieszkańcami wsi białoruskich fotografa i antropologa Siarhieja Leskiecia, autora tekstu.
W ramach festiwalu Kierunek Wschód VII zawitają również do Białegostoku artyści Kijowskiego Akademickiego Teatru Dramatu i Komedii na Lewym Brzegu Dniepru – Left Bank Theater z Ukrainy. Zaprezentują spektakl Ha*l*t w reżyserii Tamary Trunovej.
Ha*l*t to spektakl, który powstał latem 2022 roku po wcześniejszych próbach do Hamleta. Próby przerwała wojna i po niemal rocznej przerwie powstał Ha*l*t. Tamara Trunova, Maryna Smilianets i sześcioro aktorów spektaklu dokumentowało własną optykę i nastrój tego okresu, dając widzom odkrywcze spojrzenie na ludzi sztuki w stanie wojny. Ha*l*t to refleksja nad stratami i próba rozmowy o spektaklu, który się nie wydarzył.
Spotkania festiwalowe, tak jak dotychczas, podczas remontu Teatru, odbywać się będą w Uniwersyteckim Centrum Kultury przy ul. Ciołkowskiego 1N, w Auli UwBprzy ul. Świerkowej 20 oraz w Kinie Ton przy Rynku Kościuszki 2 – przypomina Piotr Półtorak. – Mimo tych trudności nadal realizujemy nasz flagowy projekt i zapraszamy widzów do skorzystania z naszej oferty – dodaje.
Kierunek Wschód VII jest projektem niekomercyjnym i wstęp na wszystkie spektakle jest bezpłatny. Program festiwalu dostępny jest na stronie Dziennika Teatralnego.
Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc, obowiązują wejściówki, które będą dystrybuowane od 22 września (piątek) od godz.14.00 w Kasie Teatru przy ul. Suraskiej 1 w Białymstoku.
Odbiór wejściówek osobisty - bez możliwości wcześniejszej rezerwacji. Jedna osoba może otrzymać 2 wejściówki na maksymalnie 2 spektakle (łącznie 4 wejściówki).